Türkiye’nin savunma sanayisinde son yıllarda attığı yerlileşme adımları, NATO’daki yeni tedarik arayışıyla aynı noktada buluştu. Reuters’ın 50’den fazla yetkili, asker, diplomat ve uzmanla yaptığı araştırmada Türkiye, ABD silahları ve askeri teknolojilerine bağımlılığı azaltmanın yollarını araştıran 8 NATO ülkesi arasında gösterildi.

NATO’da savunma bütçeleri büyürken silahların nereden alınacağı da tartışılıyor. Reuters’ın araştırmasında Türkiye’nin yanı sıra Kanada, Polonya, Danimarka, İspanya, Norveç, Fransa ve Almanya’nın farklı tedarik seçenekleri üzerinde durduğu aktarıldı.

Türkiye’nin hangi sistemlere alternatif aradığı açıklanmadı. Ancak Ankara’nın son yıllarda izlediği savunma politikası, yerli üretimin payını artırmaya dayanıyor.

Savunma ihracatı 10 milyar dolara ulaştı

Türkiye’nin bu alandaki dönüşümü ihracat rakamlarına da yansıdı. Reuters’ın haziran ayında yayımladığı analizde, ülkenin yaklaşık 20 yıllık yatırımlarla yabancı üreticilere yoğun biçimde bağımlı yapıdan büyük bir savunma ihracatçısına dönüştüğü aktarıldı.

2021 ile 2025 arasındaki değişim belirgin. Türk savunma ihracatı bu dönemde üç kattan fazla büyüyerek 10 milyar dolara ulaştı. Avrupa ve ABD’ye yapılan satışlar ise yaklaşık dört kat artışla 5,6 milyar doları buldu. Türk şirketleri, insansız hava araçlarının da aralarında bulunduğu çeşitli askeri ürünleri yaklaşık 40 ülkeye satıyor.

Büyüme 2026’da da devam etti. Milli Savunma Bakanlığının paylaştığı verilere göre yılın ilk dört ayında savunma ve havacılık ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28 yükseldi ve 2 milyar 871 milyon dolara çıktı.

Yerli üretimde hedef dışa bağımlılığı azaltmak

Ankara’nın hedeflerinden biri savunmada dışarıdan alınan sistem ve parçalara duyulan ihtiyacı azaltmak. Savunma Sanayii Başkanlığı da stratejik hedefleri arasında milli teknolojilerin geliştirilmesini ve dışa bağımlılığın en düşük seviyeye çekilmesini gösteriyor.

Üretim yalnızca iç pazarla sınırlı değil.

Avrupa’da artan askeri harcamalar Türk savunma şirketleri için yeni bir pazar oluşturdu. Reuters’a göre Türk firmaları Polonya, İspanya, Portekiz ve Romanya’da anlaşmalara imza attı. Baykar’ın İtalyan havacılık şirketi Piaggio Aerospace’i satın alması ve Leonardo ile ortaklık kurması da Avrupa’daki büyüme adımlarının arasına girdi.

NATO’nun Avrupa’daki üyeleri ile Kanada’nın toplam savunma harcamaları 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 20 arttı. Bu yükseliş, ittifak içindeki ülkelerin üretim kapasitesini artırmaya ve tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye yöneldiği dönemde gerçekleşti.

ABD ile savunma ilişkileri sürüyor

Türkiye’nin yerli üretime ağırlık vermesi ve farklı tedarik kanallarını değerlendirmesi, ABD ile askeri ilişkilerin sona erdiği anlamına gelmiyor. Ankara ile Washington arasındaki savunma başlıklarından biri F-35 programı olmaya devam ediyor.

Türkiye, F-35 savaş uçaklarına yeniden erişim konusunda ABD ile temaslarını sürdürüyor. Reuters’ın temmuz ayındaki haberinde ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’ye F-35 satılmasına açık olduğu aktarılırken S-400 meselesinden kaynaklanan yasal engellerin devam ettiği belirtildi.

Ortaya çıkan tablo iki yönlü. Bir tarafta yerli üretim ve yeni uluslararası ortaklıklar büyüyor, diğer tarafta ABD ile mevcut savunma kanalları tamamen kapanmış değil.