Avrupa Birliği (AB), savunma alanındaki ortak alımları desteklemek amacıyla oluşturduğu 150 milyar avroluk SAFE programında yeni bir çağrıya hazırlanıyor. Bazı üye ülkelerin kendilerine ayrılan kredilerin tamamını kullanmamayı tercih etmesi, 10 ila 20 milyar avroluk yeni bir kredi kapasitesi oluşturabilir.
AB Komisyonu Sözcüsü Thomas Regnier, günlük basın toplantısında yaptığı açıklamada, kullanılmayan kredilerin yıl sonuna kadar yeniden tahsis edilmesinin planlandığını bildirdi. Gelişme, ortak savunma tedariklerine katılabilecek Türkiye ve Türk savunma şirketleri açısından da önem taşıyor.
Avrupa’da 20 milyar avroya yaklaşan kredi kapasitesi
Regnier, İtalya’nın SAFE kapsamında 8 milyar avronun biraz üzerinde kredi kullanmayı planladığını açıkladı. İtalya’nın sunduğu güncellenmiş yatırım planının AB Komisyonu tarafından incelendiğini belirtti.
Macaristan’ın ise daha önce kendisi için öngörülen yaklaşık 16 milyar avroluk kredinin tamamından yararlanmayacağını aktaran Regnier, ülkenin 5,4 milyar avro kredi kullanacağını AB’ye bildirdiğini söyledi.
Macaristan’ın güncellenmiş planının kısa süre içinde sunulmasının beklendiğini ifade eden Regnier, kredi miktarının düşürülmesinin Komisyon tarafından alınmış bir karar olmadığını vurguladı. SAFE kredilerinden ne ölçüde yararlanacaklarını üye ülkelerin kendileri belirliyor.
İtalya ve Macaristan’ın nihai yatırım planları ile kredi anlaşmalarına bağlı olarak programda 10 ila 20 milyar avro arasında kullanılmamış kaynak oluşabileceğini belirten Regnier, mevcut görünümde bu tutarın 20 milyar avroya yaklaşabileceğini kaydetti.
Yeni çağrı için yıl sonu işaret edildi
AB Komisyonu, kullanılmayan kredi kapasitesini diğer üye ülkelere yeniden tahsis etmek amacıyla yıl sonuna kadar yeni çağrıya çıkmayı hedefliyor.
Regnier, yeni çağrının bu yıl içinde yapılması gerektiğini belirterek aksi durumda 10 ila 20 milyar avroluk kredi imkânının kaybedilebileceğini ifade etti.
Böylece SAFE programında kullanılmayacak kaynakların ortak savunma alımlarına yönlendirilmesi için yeni bir başvuru süreci gündeme geldi.
Türk savunma şirketleri programdan nasıl yararlanabilecek?
Türkiye, SAFE kapsamında AB üyesi ülkelerle ortak savunma tedariklerine katılabilecek ülkeler arasında bulunuyor. Ancak programın kredi imkânlarından doğrudan yalnızca AB üyesi ülkeler yararlanabiliyor.
Türk savunma şirketlerinin programdaki uygunluk şartlarından AB, Avrupa Ekonomik Alanı ülkeleri ve Ukrayna’daki şirketlerle aynı ölçüde yararlanabilmesi için Türkiye ile AB arasında ayrıca ikili anlaşma yapılması gerekiyor.
Bu nedenle yeni kredi çağrısı, Türkiye’nin ortak savunma tedariklerine katılımı açısından önem taşırken Türk şirketlerinin programdan hangi kapsamda yararlanabileceği ikili anlaşma şartına bağlı olacak.
SAFE programı hangi alanları kapsıyor?
Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) programı, AB ülkelerinin ortak savunma alımlarını artırmak amacıyla toplam 150 milyar avroya kadar düşük maliyetli ve uzun vadeli kredi sağlanmasını öngörüyor.
Programın kapsadığı savunma alanları arasında mühimmat ve füze sistemleri, hava ve füze savunması, insansız sistemler, siber güvenlik ve askeri hareketlilik bulunuyor.
AB Komisyonunun yıl sonuna kadar yapmayı planladığı yeni çağrı, bu alanlardaki ortak tedariklere ayrılabilecek kredi miktarını yeniden şekillendirecek.
