Koç Üniversitesi, Araştırma Üniversiteleri 2026 yılı performans sıralamasında ilk sırada yer aldı. Sabancı Üniversitesi ikinci, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ise üçüncü oldu. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2026'da 548 araştırma projesinin destek kapsamına alındığını, 2027'de başarılı uluslararası öğrencilerin araştırma görevlisi kadrolarına alınacağını açıkladı.
Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde düzenlenen Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Araştırma Üniversiteleri Değerlendirme Toplantısı’na Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, YÖK Başkanı Erol Özvar, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel ve ODTÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil katıldı. Aday İzleme Programı’nda bulunan üniversitelerin rektör ve akademisyenleri de toplantıda yer aldı.
Yılmaz, Türkiye’de 20’si devlet, 3’ü vakıf olmak üzere 23 kurumun araştırma üniversitesi statüsünde bulunduğunu söyledi. Performansını geliştiren 10 üniversitenin ise Aday İzleme Programı kapsamında takip edildiğini aktardı.
548 projeye yaklaşık 1,9 milyar liralık bütçe
Araştırma Üniversiteleri Destek Programı’nın (ADEP) devlet araştırma üniversitelerine performans esaslı destek sağladığını belirten Yılmaz, kaynakların yıllık sonuçlara göre dağıtıldığını kaydetti.
Program için ayrılan tutarın 2022’den bu yana arttığını söyleyen Yılmaz, “2022 yılında 188 projeye 115,2 milyon lira destek verirken, 2026 yılında merkezi bütçeden tahsis edilen 1,4 milyar lirayla 548 projeyi destek kapsamına aldık. 4 yılda proje sayısı yaklaşık 3 katına, merkezi destek tutarı ise 12 katına ulaştı” dedi.
Komisyon değerlendirmelerinin ardından yaklaşık 1,9 milyar lira bütçeye sahip 548 projenin desteklenmesine karar verildi. Bunun 1,4 milyar lirası ADEP ödeneğinden, yaklaşık 491 milyon lirası ise üniversitelerin kendi kaynaklarından karşılandı.
2026 yılı proje portföyünde fen ve mühendislik alanlarının ağırlık kazandığını aktaran Yılmaz, sağlık bilimlerine de güçlü pay ayrıldığını söyledi. Sosyal bilimlerdeki proje sayısını artırmayı hedeflediklerini ifade etti.
Ar-Ge personeli sayısı 310 bine çıktı
Yılmaz’ın paylaştığı verilere göre yurt içi Ar-Ge harcamalarının milli gelir içindeki payı 2002’de yüzde 0,51 iken 2024’te yüzde 1,46’ya yükseldi. Aynı dönemde tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli sayısı 29 binden 310 bine çıktı.
Yıllık patent başvuruları da 414’ten 8 bin 600’ün üzerine ulaştı. Türkiye, bilimsel yayın sayısında 2002’de dünya genelinde 29’uncu sırada bulunurken 2025’te 15’inci sıraya yükseldi.
Yılmaz, “QS Dünya Üniversite Sıralaması 2027'de Türkiye'den 6 üniversitenin ilk 500’e girmesi de araştırma kapasitemizdeki ilerlemenin uluslararası alandaki tescilidir” dedi.
İŞKUR ile yürütülen İşgücü Uyum Programı’na da değinen Yılmaz, uygulamanın araştırma üniversitelerindeki laboratuvar, kütüphane ve teknik araştırma imkânlarına daha aktif katkı sağlayacak bir modele dönüştürülmesinin hedeflendiğini belirtti.
550 genç mezun için yeni doktora modeli
Yükseköğretime ilişkin bir başka adım 2027’de atılacak. Yılmaz, başarılı uluslararası öğrencilerin araştırma görevlisi kadrolarına alınacağını söyledi.
2053 vizyonunda yapay zekâ, biyoteknoloji, kuantum ve ileri üretim teknolojilerinin öne çıktığını belirten Yılmaz, Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı kapsamında yeni bir doktora modelinin uygulanacağını kaydetti.
“Bu programla bilişim teknolojileri, siber güvenlik, yapay zeka ve çip teknolojileri gibi kritik alanlarda yeni bir doktora modelini hayata geçiriyoruz. İstihdam ile doktora eğitimini ilk kez bu ölçekte bir araya getiriyoruz.”
İlk aşamada 550 genç mezunun merkezi sınavla seçileceğini aktaran Yılmaz, bu kişilerin 20 araştırma üniversitesinde doktora ve araştırma görevliliği kadrolarına alınacağını söyledi.
Koç Üniversitesi ilk sırada
Toplantının sonunda Yılmaz ile YÖK Başkanı Erol Özvar, Araştırma Üniversiteleri 2026 yılı performans sıralamasına giren 30 üniversiteyi açıkladı.
Koç Üniversitesi sıralamayı birinci tamamladı. Sabancı Üniversitesi ikinci sırada yer alırken ODTÜ üçüncü oldu.
