Borsa İstanbul, 2026’nın son çeyreğine yeni bir BIST 100 tablosuyla girecek. Ekim-aralık dönemini kapsayan değişiklik sonucunda Türkiye’nin gösterge endeksindeki her dört şirketten yaklaşık biri yerini başka bir şirkete bırakacak.

Toplam 27 payın çıkarılıp 27 yeni payın dahil edilmesiyle BIST 100’ün yüzde 27’si tek seferde yenilenecek. Reuters’ın aktardığına göre değişiklik, Borsa İstanbul’un 2020’de gerçekleştirdiği pazar yapılanmasından bu yana BIST 100’de görülen en kapsamlı dönemsel revizyon niteliğini taşıyor.

Yeni endeks yapısı 1 Ekim 2026’da yürürlüğe girecek ve 31 Aralık’a kadar geçerli olacak. Borsa İstanbul, şirketleri BIST Piyasa Değeri Ağırlıklı Pay Endeksleri Kural Seti kapsamında değerlendirdi. Endeksten ayrılan şirketler için tek tek özel bir gerekçe açıklanmadı.

BIST 100’ün dörtte birinden fazlası yenileniyor

Yeni dönemde BIST 100’e Anadolu Grubu Holding, Ahlatcı Doğal Gaz, Akçansa, Akfen Yenilenebilir Enerji, Albaraka Türk, Anadolu Hayat Emeklilik, Aygaz, 1000 Yatırımlar Holding, Eczacıbaşı Yatırım, Ege Endüstri, Ege Gübre, IC Enterra Yenilenebilir Enerji, Global Yatırım Holding, Galata Wind Enerji, İskenderun Demir Çelik, Karsan Otomotiv, Katmerciler Ekipman, Kocaer Çelik, Kordsa Teknik Tekstil, Limak Doğu Anadolu Çimento, Rönesans Gayrimenkul Yatırım, Reysaş Lojistik, Sinpaş GYO, TAB Gıda, Kıraç Galvaniz, Torunlar GYO ve Türk Traktör dahil olacak.

Balsu Gıda, Batıçim Çimento, DAP Gayrimenkul, Destek Finans Faktoring, Efor Yatırım, Esenboğa Elektrik, Europower Enerji, Gen İlaç, Girişim Elektrik Sanayi, Grainturk Holding, Galatasaray Sportif, Işıklar Enerji Yapı Holding, İzdemir Enerji, Kiler Holding, Katılımevim Tasarruf Finansman, Kuyaş Yatırım, Margün Enerji, Mia Teknoloji, Odine Teknoloji, Pasifik Eurasia Lojistik, Pasifik Teknoloji, Pasifik GYO, QUA Granite Hayal Yapı, Ral Yatırım Holding, Reeder Teknoloji, Sarkuysan ve Şekerbank ise endeksten ayrılacak.

BIST 100 için Kiler GMYO, Reysaş GMYO ve Tümosan yedek pay olarak belirlendi.

Değişim BIST 30 ve BIST 50’ye de uzandı

Borsa İstanbul’un yeni dönem düzenlemesi yalnızca BIST 100’ü kapsamıyor. Piyasanın en büyük ve likit şirketlerinin bulunduğu diğer önemli göstergelerde de yeni bir dağılım ortaya çıkacak.

BIST 30’dan Destek Finans Faktoring çıkarılacak, yerine TR Anadolu Metal Madencilik dahil edilecek. Batıçim Batı Anadolu, Türkiye Sigorta ve OYAK Çimento ise yedek paylar arasında bulunacak.

BIST 50’de değişim daha geniş olacak. CVK Maden, CW Enerji, Doğuş Otomotiv, Enerya Enerji, Mavi Giyim ve Türkiye Sınai Kalkınma Bankası yeni dönemde endekse girecek.

Destek Finans Faktoring, Efor Yatırım, Katılımevim, Kuyaş Yatırım, Mia Teknoloji ve Pasifik Eurasia Lojistik ise BIST 50 kapsamından çıkarılacak.

Böylece Destek Finans Faktoring aynı dönemde BIST 30, BIST 50 ve BIST 100’den çıkarken Katılımevim de BIST 50 ile BIST 100’deki yerini kaybedecek. Her iki şirketin payları 1 Ekim’den itibaren Yıldız Pazar yerine Ana Pazar’da işlem görmeye başlayacak.

Endekse girişte yeni dönem

Borsa İstanbul’daki dönüşüm şirket isimlerinin değiştirilmesinden ibaret değil. Payların işlem göreceği pazarların belirlenmesinde kullanılan kriterler de yeniden düzenleniyor.

BIST 30 ve BIST 100’e dahil edilecek şirketlerin paylarının Yıldız Pazar’da işlem görmesi gerekiyor. Dolayısıyla bir şirketin hangi pazarda yer aldığı, ana endekslere girme imkanını da doğrudan etkileyen unsurlardan biri haline geliyor.

Değerlendirmelerde piyasa değeri ve işlem hacmi gibi göstergelerin yanı sıra fiyat oynaklığı ve şirketlerin özkaynak büyüklüğü de önem kazanacak. Yıldız Pazar değerlendirmesinde en yüksek oynaklık kategorisindeki şirketler için yüzde 10’luk üst sınır uygulanacak.

Özkaynak tarafında da yeni bir eşik bulunuyor. Şirketin özkaynak büyüklüğünün değerlendirme kapsamındaki şirketlerin medyan özkaynak seviyesinin üzerinde olması gerekecek.

Bu yapı, yalnızca yüksek piyasa değerine ulaşmanın en üst pazar grubunda ve büyük gösterge endekslerde kalmak için yeterli olmamasını beraberinde getirecek. Fiyat hareketlerinin niteliği, mali yapı ve likidite de şirketlerin konumunda daha fazla ağırlık taşıyacak.

Borsa İstanbul, eylül ayında fiilî dolaşımdaki pay oranlarının hesaplanmasına ilişkin sistemde de değişikliğe gitmiş ve belirli fon varlıklarının hesaplamaya dahil edilmemesine yönelik düzenleme yapmıştı.

Piyasada dalgalı döneme denk geldi

BIST 100’deki büyük değişim, sermaye piyasalarının hareketli bir dönemden geçtiği sırada açıklandı. Yatırım fonları tarafındaki likidite sıkışıklığı ve satış baskısı, borsada fiyat hareketlerinin sertleşmesine neden oldu. BIST 100 geçen hafta yaklaşık yüzde 8 geriledi.

Sermaye Piyasası Kurulu da bu süreçte yedi portföy yönetim şirketi tarafından yönetilen ve TEFAS üzerinden işlem gören 131 fonun tasfiye işlemlerinin İş Bankası ve Ziraat Bankası gözetiminde yürütülmesine karar verdi.

Reuters’ın konu hakkında doğrudan bilgi sahibi bir kaynağa dayandırdığı hesaplamada söz konusu fonların büyüklüğünün yaklaşık 891 milyar liraya ulaştığı, yatırımcı sayısının ise 353 bin civarında olduğu belirtildi. Bu iki rakam SPK tarafından toplu bir bilanço olarak ayrıca teyit edilmiş değil.

Piyasadaki hareketlilik yalnızca fonlarla sınırlı kalmadı. SPK; Katılımevim, Gündoğdu Gıda ve Destek Finans paylarında gerçekleştirilen işlemlerle bağlantılı olarak 38 kişi hakkında suç duyurusunda bulundu ve iki yıl süreyle işlem yasağı kararı aldı. Pusula Portföy hakkında da aynı süreyle işlem yasağı uygulandı.

Ancak bu süreçlerle şirketlerin BIST 100’den çıkarılması arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi kurulduğuna yönelik Borsa İstanbul tarafından yapılmış resmî bir açıklama bulunmuyor.

Fonlarda portföyler yeniden şekillenecek

Endeks değişikliğinin piyasadaki en somut yansımalarından biri BIST endekslerini takip eden fonlarda görülecek.

BIST 100 veya diğer gösterge endeksleri pasif biçimde izleyen fonların portföylerini yeni endeks bileşimine göre düzenlemesi gerekecek. Endeksten çıkan payların portföy ağırlıkları azaltılırken yeni şirketler belirlenen ağırlıklar doğrultusunda portföylere dahil edilecek.

Bu nedenle 1 Ekim’e yaklaşırken endekse giren ve çıkan bazı payların işlem hacimlerinde değişiklik görülebilir. Ancak teknik portföy düzenlemelerinin hisse fiyatlarında hangi yönde ve ne ölçüde hareket oluşturacağını önceden kesin biçimde söylemek mümkün değil.

Aktif yönetilen fonlarda ise durum farklı. Bu fonların yöneticileri endeks değişikliklerini dikkate alabilse de bir payın BIST 100’e girmesi veya çıkması otomatik olarak alım ya da satış yapılmasını gerektirmiyor.

Yatırımcı artık farklı bir BIST 100 izleyecek

Yeni dönem bireysel yatırımcı açısından da önemli bir değişiklik yaratacak. BIST 100, 1 Ekim’den itibaren farklı şirketlerin ve dolayısıyla farklı sektör ağırlıklarının bulunduğu bir yapı üzerinden hesaplanacak. Endeksi karşılaştırma ölçütü olarak kullanan yatırım fonlarının performansı da yeni kompozisyon üzerinden takip edilecek.

Endeks değişikliklerinin şirketlerin yatırım açısından doğrudan sınıflandırılması olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Bir payın BIST 100’e dahil edilmesi şirketin gelecekte mutlaka daha iyi performans göstereceği anlamına gelmediği gibi endeksten çıkarılması da tek başına şirket faaliyetlerinde bozulmaya işaret etmiyor.

Endeks üyeliğinde piyasa değeri, fiilî dolaşımdaki pay oranı, işlem hacmi, likidite ve pazar sınıflandırması gibi teknik kriterler belirleyici oluyor.

BIST 100’ün 27 üyesinin aynı anda değişmesi ise 1 Ekim’i sıradan bir dönemsel güncellemenin ötesine taşıyor. Yeni kurallar ve değişen şirket dağılımıyla birlikte Türkiye borsasının temel göstergesi, yılın son çeyreğine yaklaşık üçte biri yenilenmiş bir yapıyla girecek.