İsrail'de 27 Ekim Salı günü yapılacak genel seçimler öncesinde son anketler, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun liderliğindeki iktidar koalisyonunun meclis çoğunluğunu kaybedebileceğini gösteriyor. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un Yashar Partisi birçok kamuoyu araştırmasında birinci sıraya yerleşirken, 120 sandalyeli İsrail Meclisinde hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye hiçbir ana siyasi blokun ulaşamaması yeni bir siyasi krizin kapısını aralıyor.
Seçim yarışında Netanyahu'nun karşısında Eisenkot'un yanı sıra eski başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid bulunuyor. Anket sonuçları, seçimlerin ardından koalisyon görüşmelerinin belirleyici olabileceğine işaret ediyor.
İsrail seçim anketlerinde Gadi Eisenkot öne çıktı
23 Ekim'de yayımlanan kamuoyu araştırmalarında Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi, 22-23 sandalye beklentisiyle ilk sırada yer aldı. Netanyahu'nun Likud Partisi ise anketlerde 19-21 sandalye aralığında kaldı.
Kanal 12'nin araştırmasına göre Yashar Partisi 23, Likud 21, Bennett ve Lapid'in oluşturduğu B'Yachad listesi ise 15 sandalye kazanıyor.
Aynı ankette Demokratlar 10, Ortak Liste 9, Yisrael Beytenu 8, Otzma Yehudit 8, Şas 8, Birleşik Tora Yahudiliği 7, Dini Siyonizm 6 ve Raam 5 sandalyeye ulaşıyor.
Kanal 13 ve kamu yayıncısı Kan'ın araştırmaları da Netanyahu'nun liderliğindeki koalisyonun çoğunluk için gereken sandalye sayısının altında kalabileceğini ortaya koyuyor.
Anadolu Ajansının 24 Ekim tarihli haberine göre son seçim anketlerinde Netanyahu bloğuna 50, muhalefete ise 52 sandalye öngörülüyor.
Netanyahu'nun koalisyonu 61 sandalyeye ulaşamıyor
İsrail'de hükümet kurabilmek için 120 sandalyeli mecliste en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.
Son kamuoyu araştırmalarında muhalefet partilerinin toplam sandalye sayısı 52-56 aralığında değişirken Netanyahu'nun mevcut koalisyonu birçok ankette 50 sandalye civarında kalıyor.
Ancak bütün araştırmalar aynı sonucu göstermiyor.
Netanyahu'ya yakın yayın kuruluşlarının anketlerinde iktidar bloğu daha yüksek sandalye sayılarına ulaşıyor. Kanal 14'ün araştırmasında mevcut koalisyona 62 sandalye öngörülmesi, diğer anketlerle arasındaki farklılığı ortaya koyuyor.
Bu tablo, seçim sonucunun yalnızca en fazla oyu alan partiye bağlı olmayacağını gösteriyor. Meclise girecek küçük partilerin ve seçim sonrasında kurulabilecek ittifakların hükümetin geleceğinde belirleyici olması bekleniyor.
Başbakanlık yarışında Eisenkot, Netanyahu'nun önünde
Seçim anketlerinde yalnızca partilerin sandalye dağılımı değil, başbakanlık için adayların gördüğü destek de ölçüldü.
Kanal 12'nin araştırmasında katılımcıların yüzde 44'ü Gadi Eisenkot'u, yüzde 38'i ise Binyamin Netanyahu'yu başbakanlık için daha uygun buldu.
Katılımcıların yüzde 14'ü iki ismi de uygun görmediğini belirtirken yüzde 4'ü görüş bildirmedi.
Netanyahu ile Naftali Bennett'in karşılaştırıldığı araştırmada iki siyasetçi yüzde 39'luk destekle eşit çıktı. Avigdor Liberman ile yapılan karşılaştırmada ise Netanyahu yüzde 40, Liberman yüzde 28 destek aldı.
Maariv gazetesi için Lazar Research tarafından 14-15 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilen araştırmada da Eisenkot yüzde 48, Netanyahu yüzde 41 oranında destek gördü.
Aynı ankette Netanyahu ile Bennett'in destek oranları yüzde 43'te eşitlendi.
İsrail'de seçimler yeniden yapılabilir
Seçimlerden hiçbir siyasi blokun 61 sandalyeye ulaşamadan çıkması durumunda koalisyon görüşmeleri başlayacak.
İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, seçimlerin ardından siyasi parti temsilcileriyle görüşerek hükümeti kurabilecek isme görev verecek.
Görevlendirilen siyasetçinin ek sürelerle birlikte altı hafta içerisinde hükümeti kuramaması halinde başka bir lidere dört haftalık süre tanınabilecek.
Bu girişimin de başarısız olması durumunda 61 milletvekilinin desteğiyle yeni bir hükümet oluşturulması için üç haftalık süreç işletilecek.
Hükümetin kurulamaması halinde meclisin feshedilmesi ve seçimlerin yenilenmesi gündeme gelecek.
İsrail, 2019-2022 yılları arasında dört yılda beş kez genel seçime gitmişti. Son anketlerde ortaya çıkan parçalı meclis tablosu, benzer bir sürecin yeniden yaşanabileceği ihtimalini gündeme taşıyor.
Ulusal birlik hükümeti ihtimali gündemde
Seçim sonrasında değerlendirilen seçeneklerden biri de Netanyahu ile Eisenkot'un partilerinin aynı hükümette yer alması.
Netanyahu'nun Temmuz 2026'da gündeme getirdiği ulusal birlik hükümeti önerisi, anketlerin ardından yeniden tartışılmaya başlandı.
İsrail basınında Cumhurbaşkanı Herzog'un da siyasi kilitlenmeyi önlemek amacıyla geniş katılımlı bir koalisyon kurulmasını desteklediğine ilişkin haberler yer aldı.
Ancak Netanyahu ve Eisenkot, böyle bir hükümet kurmayı hedefledikleri yönündeki iddiaları reddetti.
Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ise Netanyahu'nun kendisini hükümet dışında bırakabilecek bir koalisyon arayışında olduğunu öne sürdü.
Olası bir ortaklıkta 7 Ekim 2023 saldırılarına ilişkin devlet soruşturması açılması ve yargı düzenlemelerinin geleceği de taraflar arasındaki anlaşmazlık başlıkları arasında bulunuyor.
Arap partilerinin desteği belirleyici olabilir
Seçim sonrasında hükümet kurulmasını etkileyebilecek unsurlardan biri de İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden siyasi partilerin mecliste kazanacağı sandalye sayısı.
Anketlerde Raam ve Ortak Liste'nin toplam 14-16 milletvekili çıkarabileceği öngörülüyor.
Raam lideri Mansur Abbas, daha önce olduğu gibi koalisyon görüşmelerine katılmaya açık olduğunu duyurdu.
Ortak Liste ise Netanyahu liderliğindeki sağcı hükümetin yeniden kurulmasını engellemek amacıyla dışarıdan destek verebileceğini belirtti.
Buna karşılık Eisenkot ve muhalefetteki bazı sağcı siyasetçiler, Arap partileriyle koalisyon kurmayacaklarını açıkladı.
Bu nedenle muhalefet partilerinin seçimden daha fazla milletvekili çıkararak ayrılması, tek başına hükümet kurabilecekleri anlamına gelmiyor.
Filistin politikası da seçimlerin gündeminde
İsrail'deki seçim yarışında Filistin meselesi, güvenlik politikaları ve 7 Ekim saldırılarına ilişkin soruşturma talepleri öne çıkıyor.
Eisenkot, 7 Ekim saldırıları hakkında devlet soruşturması açılmasını ve ultra-Ortodoks gençlerin zorunlu askerlik kapsamına alınmasını savunuyor.
Netanyahu'nun liderliğindeki mevcut koalisyonda ise Likud'un yanı sıra Itamar Ben-Gvir'in Otzma Yehudit Partisi, Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisi ve ultra-Ortodoks partiler bulunuyor.
Seçimlerin ardından kurulacak hükümetin yapısı, İsrail'in Filistinlilere yönelik politikalarının geleceğini de etkileyecek.
27 Ekim'de yapılacak oylamada partilerin kazanacağı sandalye sayısı kadar seçim sonrasında hangi siyasi aktörlerin birlikte hareket edeceği de belirleyici olacak.
