Türkiye'de kaçak tütün ve sigara ticaretinin yaygınlaşması üzerine denetimlerin artırılması için yeni bir çalışma başlatıldı. Özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde sahte bandrollü sigaraların satışının artması, ilgili kamu kurumlarını harekete geçirdi.
Ticaret Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı, kaçak ürünlerin ülkeye girişini ve piyasadaki satışını engellemek amacıyla denetimleri sıklaştırmaya hazırlanıyor.
Dört bakanlıktan kaçak sigaraya ortak mücadele
Yürütülecek çalışmalar kapsamında özellikle Irak ve Gürcistan sınırlarından gerçekleştirilen geçişler mercek altına alınacak.
Gümrüklerde transit ticaret yoluyla taşınan ürünler ve yolcuların beraberinde getirdiği sigaralar daha sıkı kontrol edilecek. Riskli sınır geçişlerine ilişkin bilgiler ilgili kurumlarla paylaşılacak.
Denetimlerin yalnızca sınır kapılarıyla sınırlı kalmaması, kaçak ürünlerin ülke içindeki dağıtım kanallarının da izlenmesi hedefleniyor.
Ekonomide 137 milyar liralık kayıp riski
Tütün sektörünün değerlendirmelerine göre kaçak sigara pazarının Türkiye ekonomisinde yol açabileceği kayıp, 2027 yılında 137 milyar liraya ulaşabilir.
Söz konusu tutar, gerçekleşmiş bir zarar değil, yasa dışı ticaretin büyümesi hâlinde ortaya çıkabileceği öngörülen ekonomik kaybı ifade ediyor.
Kaçak sigara ticaretinden kaynaklanan ekonomik kaybın 2022 yılında ise 24 milyar lira olarak hesaplandığı belirtiliyor.
Aylık satış 45 milyon adede yaklaştı
Sahte bandrolle piyasaya sürüldüğü belirtilen TEKEL 3000 adlı sigaranın satış miktarındaki artış, denetim çalışmalarının önemli gerekçelerinden biri oldu.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu'ya ilişkin tahminlere göre ürünün aylık satış miktarı, Ocak 2026'da yaklaşık 34 milyon adetken haziran ayında 45 milyon adede yaklaştı.
Araştırma verilerine göre 2026'nın ikinci çeyreğinde tespit edilen kaçak sigara paketlerinin yüzde 68,2'sini söz konusu ürün oluşturdu.
Kaçak sigara oranının yüksek olduğu iller
Boş sigara paketleri üzerinden yapılan araştırmada, yurt dışı menşeli kaçak ürünlerin oranı bazı illerde dikkat çekici seviyelere ulaştı.
Araştırmaya göre Şanlıurfa yüzde 13,5 ile ilk sırada yer aldı. Şanlıurfa'yı Manisa yüzde 12,7, Kahramanmaraş yüzde 11,3 ile takip etti.
Diğer bazı illerde belirlenen oranlar ise şöyle:
- Denizli: Yüzde 10
- İstanbul: Yüzde 9,4
- Gaziantep: Yüzde 6,7
- Mersin: Yüzde 6,4
İstanbul'daki veriler, tüketilen yaklaşık her 10 paket sigaradan birinin kaçak ürün olduğunu ortaya koydu.
Lisanslı satış noktalarının yüzde 8'inde tespit edildi
Araştırmalarda kaçak sigara ticaretinin yalnızca kayıt dışı satış kanallarıyla sınırlı olmadığı da belirlendi.
Türkiye genelindeki aktif lisanslı tütün satış noktalarının yüzde 8'inde yasa dışı sigara satışının tespit edildiği bildirildi.
Bu nedenle büfeler ve diğer perakende satış noktaları da denetimlerin kapsamına alınacak.
İnternet satışları ve dağıtım ağları izlenecek
Planlanan mücadele kapsamında kaçak sigaraların internet üzerinden ve büfelerde satışının önlenmesi için kontroller artırılacak.
Yasa dışı ürünlerin hangi güzergâhlardan taşındığı, hangi dağıtım kanallarıyla piyasaya ulaştırıldığı ve nerelerde satışa sunulduğu takip edilecek.
Kaçak sevkiyatların tespit edilmesini kolaylaştırmak amacıyla ülkeler arasındaki bilgi paylaşımının da güçlendirilmesi hedefleniyor.
Öte yandan Sağlık Bakanlığının, 18 yaşından küçüklere tütün ürünleri satışını önlemeye yönelik kanun taslağı üzerindeki çalışmaları da devam ediyor.






































