Kızıldeniz'de dengeler değişiyor: Stratejik adalar Husilerin elinde
Kızıldeniz'de çatışmanın haritası yeniden çiziliyor. Yemen'deki Husiler, Büyük Haniş ve Küçük Haniş adalarını ele geçirdi. Adaların konumu ise gelişmeyi Yemen'deki sıradan bir cephe değişikliğinin ötesine taşıyor. Çünkü hemen güneyde Babülmendep var.
The Guardian'ın haberine göre iki ada, Babülmendep Boğazı'nın yaklaşık 160 kilometre kuzeyinde bulunuyor. Husiler daha önce Moha Limanı ile Perim Adası'nın kontrolünü de ele geçirmişti.
Böylece Kızıldeniz kıyısındaki tablo kısa sürede önemli ölçüde değişti. Suudi Arabistan destekli Yemen hükümeti ise kaybettiği bölgeleri geri almaya çalışıyor.
Gözler Babülmendep'te
Babülmendep, küçük bir coğrafyada büyük bir öneme sahip. Kızıldeniz'den Aden Körfezi'ne açılan gemiler buradan geçiyor. Güzergâh, aynı zamanda Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa ile Asya arasındaki deniz ticaretinin önemli halkalarından biri.
Bu nedenle Haniş adalarındaki değişim yakından izleniyor. Husiler, bütün ticari gemileri hedef almadıklarını söylüyor. Grubun açıklamalarında Suudi Arabistan bağlantılı gemiler öne çıkarılıyor. Buna rağmen savaşın denize doğru yayılması, bölgedeki ticari gemiler açısından yeni bir belirsizlik yaratıyor.
Suudi Arabistan da saldırıların hedefinde
Gerilim yalnızca Yemen kıyılarıyla sınırlı değil. Suudi Arabistan, son dönemde füze ve İHA saldırılarıyla karşı karşıya kaldı. Husilerin düzenlediği son saldırılarda 13 sivil yaralandı.
Yemen'de ise savaşın yükünü yine siviller taşıyor. Uluslararası Göç Örgütü verilerine göre çatışmaların bu ay şiddetlenmesinden sonra yaklaşık 94 bin kişi evini terk etti.
Barınma sorunu da büyüyor. Ülkenin güneybatısındaki yaklaşık 200 okul, yerinden edilen aileler için geçici barınma alanına çevrildi. İki binden fazla kişi de Yemen'den ayrılarak deniz yoluyla Cibuti'ye geçti.
Petrol cephesinde işler karıştı
Bölgedeki bir diğer sorun petrol. Suudi Arabistan'ın doğusundaki petrol sahaları ile Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu arasında uzanan Doğu-Batı petrol boru hattı devre dışı kaldı. Hat, Riyad için özellikle kriz dönemlerinde önemli bir alternatif oluşturuyor.
Rystad Energy'nin hesabı dikkat çekici. Ağustos sonundan bu yana Yanbu'ya bu hat üzerinden günlük ortalama 2,6 milyon ile 4 milyon varil petrol taşınıyordu.
Kesinti kısa sürerse etkisi sınırlı kalabilir. Uzaması ise başka bir tablo ortaya çıkarabilir. Piyasaların asıl takip ettiği nokta da bu. Brent petrolün varil fiyatı salı sabahı yüzde 1,17 artarak 106,92 dolara yükseldi.
İki ada neden bu kadar önemli?
Haritaya bakıldığında cevap daha net görülüyor. Büyük Haniş ve Küçük Haniş, Kızıldeniz'in güneyinde ve Babülmendep'e yakın bir noktada yer alıyor. Husilerin Moha ve Perim'in ardından bu adalarda da kontrol sağlaması, grubun bölgedeki varlığını daha geniş bir hatta taşıdı.
Şimdi iki konu aynı anda takip ediliyor: Deniz trafiği ve petrol.
Çatışmaların Babülmendep çevresinde daha da büyümesi durumunda mesele yalnızca Yemen ile sınırlı kalmayabilir. Kızıldeniz'den geçen ticaret gemileri, enerji sevkiyatı ve petrol fiyatları da gelişmelerden etkilenebilir.
Bu nedenle Büyük ve Küçük Haniş'teki son değişim, Kızıldeniz'deki savaşın yeni aşamalarından biri olarak görülüyor.
