Haftanın ilk bölümünde tablo farklıydı. Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz’deki Yanbu ihracat terminalinde ham petrol yüklemelerinin durduğu yönündeki haberler, küresel piyasalarda arz kaygısını artırmıştı. Brent petrol de bu gelişmelerin etkisiyle yaklaşık dört ayın en yüksek seviyelerine çıktı.
Reuters’ın aktardığı verilere göre Brent petrol cuma günü 2,30 dolar düşerek varil başına 102,53 dolara indi. ABD tipi ham petrol WTI ise yüzde 1,8 kayıpla 100,04 dolar seviyesine çekildi.
Brent böylece art arda üçüncü işlem gününü de kayıpla geçirmeye yöneldi. Haftalık görünüm de negatife döndü. Mevcut seyir korunursa petrol, üç haftalık yükseliş serisinin ardından ilk kez haftayı düşüşle tamamlayacak.
Suudi Arabistan hamlesi piyasayı değiştirdi
Fiyatların geri çekilmesinde Suudi Arabistan’dan gelen haberler etkili oldu. Saldırıda zarar gören Doğu-Batı petrol boru hattının kapasitesinin yaklaşık yarısının birkaç gün içinde yeniden devreye alınması için çalışma yürütüldüğü bildirildi.
Bu beklenti arz korkusunu bir miktar azalttı.
Suudi Arabistan aynı zamanda alternatif sevkiyat yollarına yöneldi. Reuters’a konuşan ticaret kaynaklarına göre ülke, Umman’ın Sohar Limanı açıklarında gemiden gemiye transfer yöntemiyle Asya’daki rafinerilere daha fazla petrol ulaştırmayı planlıyor.
Eylül ve ekim ayları için yaklaşık 60 milyon varillik ham petrolün bu güzergâh üzerinden sevk edilmek üzere satıldığı aktarıldı. Günlük ihracatın ortalama 1 milyon ila 1,5 milyon varile ulaşması bekleniyor.
Gözler yeniden 100 dolar sınırında
Ortadoğu’daki gelişmeler nedeniyle petrol piyasasında oynaklık sürüyor. Arzın ciddi biçimde aksayabileceği korkusu fiyatları önce hızla yukarı taşırken, alternatif sevkiyat kanallarının devreye girmesi ve boru hattındaki kapasitenin kısmen geri kazanılabileceği beklentisi bu kez satışları beraberinde getirdi.
Brent 102,53 dolara kadar indi.
WTI’ın 100,04 dolara gerilemesiyle birlikte 100 dolar seviyesi de piyasanın yakından takip ettiği eşiklerden biri haline geldi. Petrolün bundan sonraki yönünde Suudi Arabistan’ın sevkiyat kapasitesi ile bölgedeki arz akışının seyri belirleyici olacak.
Türkiye'yi nasıl etkileyecek?
Petrol fiyatlarındaki gerileme Türkiye'nin enerji maliyetlerini aşağı çekebilir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verileri, Türkiye'nin ham petrolde yüzde 83 oranında ithalata bağımlı olduğunu gösteriyor. Bu nedenle küresel fiyatların düşmesi, enerji ithalatı için ödenen faturanın azalmasına katkı sağlayabilir. TCMB'nin çalışmalarına göre petrolün ucuzlaması, akaryakıt ve ulaştırma giderleri üzerinden enflasyon üzerindeki baskıyı da sınırlayabilir. Cari dengede ise enerji ithalat maliyetlerinin gerilemesiyle olumlu bir etki görülebilir. Ancak Brent petrol fiyatındaki düşüşün benzin ve motorine doğrudan aynı oranda yansıması beklenmiyor. Pompa fiyatlarının seyrinde döviz kuru, vergiler ve diğer maliyetler de belirleyici olacak.
