Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), 13'üncü Zirvesi'ni 29-30 Ekim tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirecek. "Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik" temasıyla düzenlenecek toplantıda, üye ülkeler arasındaki ekonomik, siyasi ve teknolojik iş birliklerinin geliştirilmesi ele alınacak.

2026 yılı "Türk Dünyası Turizm Başkenti" seçilen Ankara, temmuz ayındaki NATO Zirvesi'nin ardından yeni bir uluslararası buluşmaya ev sahipliği yapacak.

Zirvede dönem başkanlığı değişecek

Teşkilatın takvimine göre Dışişleri Bakanları Konseyi 29 Ekim'de toplanacak. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek liderler zirvesi ise 30 Ekim'de yapılacak.

Toplantıda bölgesel ve uluslararası gelişmelerin yanı sıra siyasi ilişkiler, ticaret, yatırım, enerji, ulaştırma, dijital dönüşüm, kültürel ve insani iş birliği ile kurumsal gelişim konuları değerlendirilecek.

Türkiye, TDT Dönem Başkanlığını Azerbaycan'dan devralacak. Liderlerin, Türk Dünyası 2040 Vizyonu kapsamında ortak projelerin ilerletilmesi ve teşkilatın kurumsal yapısının güçlendirilmesine yönelik kararlarla birlikte Ankara Bildirisi'ni kabul etmesi öngörülüyor.

Ticaret ve ulaşım masada

Zirve kapsamında Türk iş dünyasının temsilcileri de çeşitli etkinliklerde buluşacak. Görüşmelerde Orta Koridor, sınır geçişleri, gümrük işlemleri ve lojistik maliyetler öne çıkacak.

Türk devletlerinin ekonomik bütünleşmesi açısından önem taşıyan Orta Koridor ile Bakü-Tiflis-Kars Demir Yolu Hattı, ulaştırma alanındaki iş birliklerinin başlıca unsurları arasında bulunuyor.

Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov'un da 30 Ekim'de Türk iş dünyasıyla bir araya gelmesi planlanıyor.

Dijital dönüşüm ve uzay iş birliği

TDT üyeleri, dijital ekonomi alanındaki ortaklık anlaşmasıyla e-ticaret, dijital hizmetler ve sınır ötesi veri temelli faaliyetlerin önündeki engelleri azaltmayı hedefliyor. Türkiye, anlaşmayı haziran ayında onaylayarak Azerbaycan ve Özbekistan'ın ardından iç onay sürecini tamamlayan üçüncü ülke olmuştu.

Tarım alanında ise üye ülkeler arasında veri paylaşımı ve akıllı çözümler geliştirmek amacıyla "TDT Dijital Tarım Veri Platformu" kurulması planlanıyor.

Uzay çalışmalarında da ortak projeler sürüyor. 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nde (IAC 2026), teşkilat koordinasyonunda yürütülen ortak küp uydu projesinin devamını kapsayan çerçeve anlaşma imzalandı.

Ticaret hacmi 17 milyar dolara yaklaştı

Türkiye'nin TDT'nin tam üyeleri Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan ile ticari ilişkileri son yıllarda gelişirken, Türkiye bu ülkelere karşı net ihracatçı konumunu korudu.

2021 yılında söz konusu ülkelere 6,2 milyar dolar ihracat, 4,2 milyar dolar ithalat gerçekleştirilirken, 2022'de ihracat 6,9 milyar, ithalat 6,2 milyar dolar oldu.

2023'te ihracat 8,8 milyar, ithalat 6,4 milyar dolara yükseldi. 2024'te ihracat 10 milyar dolara, ithalat ise 6,5 milyar dolara ulaştı.

2025 yılında ihracat 9,6 milyar dolar, ithalat 7,3 milyar dolar olarak kaydedildi. Böylece Türkiye'nin dört ülkeyle toplam ticaret hacmi 17 milyar dolara yaklaştı.

Geçen yıl en fazla ihracat 3,2 milyar dolarla Kazakistan'a yapıldı. Kazakistan'ı 3 milyar dolarla Azerbaycan, 2,1 milyar dolarla Özbekistan ve 1,3 milyar dolarla Kırgızistan izledi.

İlk 8 ayda 11,5 milyar dolarlık ticaret

Türkiye'nin 2026 yılının ilk sekiz ayında bu ülkelere ihracatı 6,1 milyar dolar, ithalatı ise 5,4 milyar dolar oldu. Toplam dış ticaret hacmi 11,5 milyar dolara yaklaştı.

Bu dönemde Kazakistan'a 2 milyar, Azerbaycan'a 1,9 milyar, Özbekistan'a 1,3 milyar ve Kırgızistan'a 832,8 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildi.

TDT'de Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan tam üye olarak bulunurken; Türkmenistan, Macaristan ve KKTC gözlemci ülke, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı ise gözlemci kuruluş statüsünde yer alıyor.