Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı ve Ulusal Birlik Partisi (UBP) Genel Başkanı Ünal Üstel, "Hayatı Kolaylaştıran Projeler Lansmanı"nda hükümetin bugüne kadarki çalışmalarını ve gelecek beş yıla ilişkin yatırım hedeflerini açıkladı. KKTC'nin kuruluşunun 50. yıl dönümü olan 2033'ü kalkınma planlarının merkezine aldıklarını belirten Üstel, Türkiye ile imzalanan protokoller kapsamında yaklaşık 75 milyar TL kaynak sağlandığını söyledi.

Enerji, sağlık, ulaşım, teknoloji, konut, eğitim, tarım ve sosyal destek alanlarını kapsayan projeleri kamuoyuyla paylaşan Üstel, "Biz konuşmuyoruz, çalışıyoruz. Yeni dönemde de hayal ettiğimiz ülke için çalışmaya devam edeceğiz" dedi.

Kıbrıs Türk Hava Yolları için 2028 hedefi

Lansmanın öne çıkan başlıklarından biri, Kıbrıs Türk Hava Yolları'nın (KTHY) yeniden faaliyete geçirilmesi oldu. Üstel, "Kıbrıs Türk Hava Yolları, 16 yıl aradan sonra 2028 yılında tekrar göklerde olacak" açıklamasını yaptı.

Hava yolu şirketinin yeniden seferlere başlamasıyla KKTC turizminin desteklenmesi ve uçak bileti fiyatlarında denge sağlanması amaçlanıyor.

Enerji maliyetlerinde yüzde 50 düşüş hedefi

Türkiye ile elektrik enterkonnekte bağlantısı ve doğal gaz boru hattı projelerinin yeni dönemde tamamlanmasının planlandığını açıklayan Üstel, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın desteğine dikkat çekti.

Üstel, "Uluslararası birçok kuruluşun ve Rum kesiminin bütün engellemelerine rağmen, Türkiye ile kablo üzerinden elektrik projesini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kararlı duruşu ve büyük desteğiyle yeni dönemde mutlaka tamamlayacağız" diye konuştu.

KIB-TEK'in 430 megavatlık mevcut kapasitesine, 300 megavatlık doğal gaz üretim kapasitesi ve 40 megavatlık yedek ünite eklenmesi planlanıyor. Yaklaşık 200 milyon dolarlık yatırımla enerji altyapısının beş yılda yenileneceğini belirten Üstel, Lefkoşa'dan başlayarak elektrik hatlarının yer altına alınacağını bildirdi.

Projeler arasında 100 megavata kadar güneş enerjisi tesisi ve 25 megavatlık depolama ünitesi kurulması da bulunuyor.

Üstel, "Enterkonnekte bağlantı, doğalgaz, güneş enerjisi ve depolama üniteleri sayesinde ev ve iş yerlerimizdeki enerji maliyetlerini en az yüzde 50 oranında düşüreceğiz. Bu yatırımlarla ülkemizin en büyük sorunlarından biri olan elektrik kesintileri artık son bulacak" dedi.

Genel Sağlık Sigortası 2027'de başlayacak

KKTC'de Genel Sağlık Sigortası'nın 1 Mart 2027'de uygulamaya alınması hedefleniyor. Üstel, Türkiye ile hazırlanacak yeni protokolle sigorta kapsamındaki KKTC vatandaşlarının Türkiye'deki anlaşmalı sağlık kuruluşlarından da yararlanabilmesinin planlandığını açıkladı.

Üstel, "Genel Sağlık Sigortası kapsamındaki tüm vatandaşlarımızın, Türkiye Cumhuriyeti ile yapacağımız protokol gereği, Türkiye'de bulundukları sırada anlaşmalı tüm hastane ve sağlık birimlerinden aynı şartlarda yararlanabilmelerinin önünü açacağız" diye konuştu.

Türkiye'deki yetkililerle dört toplantı gerçekleştirildiğini belirten Üstel, konunun Ankara ziyaretlerinde yeniden gündeme geleceğini söyledi.

Sağlık yatırımları kapsamında 343 yataklı Yeni Lefkoşa Devlet Hastanesi'nin 2027'de, Karpaz Pamuklu Devlet Hastanesi'nin ise 2026 sonunda tamamlanması planlanıyor. İskele'ye yeni devlet hastanesi; Lefkoşa, Gazimağusa ve Girne'ye üç ağız ve diş sağlığı hastanesi yapılması öngörülüyor.

Ayrıca sağlık sistemine helikopter ambulans kazandırılması ve Lefkoşa'da yeni 112 Acil Komuta Merkezi kurulması hedefleniyor.

Kara yolları ve limanlara yeni yatırımlar

Son beş yılda 200 kilometreden fazla yolun yapıldığını veya yenilendiğini belirten Üstel, gelecek dönemde 150 kilometrelik ilave yol yatırımı gerçekleştirileceğini duyurdu.

Haspolat-Atatürk Öğretmen Akademisi Yolu, Ercan-İskele çift şeritli yolu ve Girne-Güzelyurt Batı Sahil Yolu projelerinin hayata geçirilmesi planlanıyor.

Denizcilik Dairesi'nin kurulacağını açıklayan Üstel, Girne Turizm Limanı ile Gazimağusa Limanı'nın iki yıl içerisinde modernize edileceğini, Lefke Limanı ve marinasının yeniden hizmete kazandırılacağını, İskele'ye ise yeni marina yapılacağını bildirdi.

Lefke'deki maden atıklarının rehabilitasyonuna 2027 başında başlanması hedefleniyor.

150 bin hane ve iş yerine hızlı internet

Türkiye ile yürütülen fiberoptik altyapı projesinde çalışmaların başladığını belirten Üstel, Türk Telekom ile yapılan görüşmelerin ardından adanın iki ucundan eş zamanlı çalışmalar yürütüleceğini söyledi.

Üstel, "Fiberoptik projesiyle bir yıl içerisinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti genelinde 150 bin hane ve iş yeri hızlı internete kavuşacak, beş kat hızlı interneti çok daha uygun fiyatlarla kullanmaya başlayacak" ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile imzalanan protokolün Anayasa Mahkemesi'ne taşındığını hatırlatan Üstel, hazırlanan ek protokolle düzenlemenin yeniden Cumhuriyet Meclisi'ne sunulduğunu belirtti.

Cumhuriyetçi Türk Partisi'ni (CTP) projeye karşı çıkmakla eleştiren Üstel, "Bu ülkeye hızlı internet gelmesini, gençlerimize beş kat daha hızlı internet sunulmasını engellemeye çalıştılar" şeklinde konuştu.

Üstel ayrıca "Kıbrıs Tech" projesiyle yazılım, yapay zekâ, bilişim, siber güvenlik ve ileri teknoloji yatırımlarına vergi muafiyetleri ile istihdam avantajları sağlanacağını açıkladı. KKTC'nin teknoloji yatırımları için kapsamlı bir merkez haline getirilmesi amaçlanıyor.

Sosyal konut hedefi 15 bine yükseltildi

Yaklaşık 30 yıl aradan sonra yeniden başlatılan sosyal konut projelerine değinen Üstel, devam eden 3 bin konutluk yatırım hedefinin 15 bine çıkarılacağını duyurdu.

"Ev-Yap Kredisi" kapsamında yaklaşık 5 bin kişiye düşük faizli ve uzun vadeli kredi sağlanması planlanıyor. İlk kez ev sahibi olacak vatandaşların İhtiyat Sandığı birikimlerinin yüzde 50'sini geri ödemesiz kullanabilmelerine de imkân tanınması hedefleniyor.

Ailelere yönelik destekleri açıklayan Üstel, 0-6 yaş arasında çocuğu bulunan çalışan kadınlara asgari ücretin yarısı tutarında kreş ve bakım yardımı sağlanacağını söyledi. Sigorta girişi bulunmayan ve çocuk bakımı nedeniyle çalışamayan kadınlara ise asgari ücretin üçte biri kadar aylık destek verilmesi öngörülüyor.

Ayrıca 0-12 yaş grubuna yönelik tüketim ürünlerinde KDV'nin sıfırlanması, yaşlı ve bakıma muhtaç vatandaşlara asgari ücretin yarısı tutarında bakım desteği sağlanması planlanıyor.

Üstel, 200 engelli vatandaşın daha kamuda istihdam edileceğini ve kadın girişimcilere yönelik sosyal güvenlik prim desteğinin 60 aydan 72 aya çıkarılacağını bildirdi.

Hayat pahalılığına karşı yeni düzenlemeler

Temel tüketim ürünlerinde KDV'nin sıfırlanması, ithal ürünlere navlun desteği verilmesi ve ithalatta KDV erteleme süresinin 90 güne çıkarılması, açıklanan ekonomik tedbirler arasında yer aldı.

Üstel, "Türkiye'de 100 liraya satılan bir malın ülkemizde 150 liraya satılmasının önüne mutlaka geçeceğiz" ifadelerini kullandı.

Gençlere yönelik kapsamlı bir destek paketinin de bir hafta içerisinde açıklanacağını duyurdu.

Spor ve eğitim yatırımları genişletilecek

Yeni Atatürk Stadyumu ve Spor Kompleksi'nin temelinin 2027 başında atılması hedefleniyor. Projede yer alacak 500 araçlık otoparkın aynı zamanda acil durum toplanma alanı olarak kullanılacağı belirtildi.

İskele, Lefke ve Gazimağusa'ya üç yeni spor salonu yapılacağını açıklayan Üstel, yeni dönemde Gençlik ve Spor Bakanlığı kurulacağını bildirdi. Lefkoşa Kültür Sanat Merkezi'nin iki yılda tamamlanması ve altı ilçede çok amaçlı gençlik merkezleri oluşturulması da planlanıyor.

Eğitim alanında son beş yılda 30 yeni okul ve 622 dersliğin hizmete kazandırıldığını, altı okul projesinin ise sürdüğünü belirtti.

Tarım destekleri ve su projesinde yeni aşama

Tarım ve hayvancılık sektörüne yaklaşık 7 milyar TL destek sağlandığını açıklayan Üstel, tarımsal destek bütçesinin yüzde 321 artırıldığını söyledi.

Türkiye ile yürütülen Asrın Su Projesi'nin genişletildiğini belirten Üstel, suyun Güzelyurt Ovası'nın ardından Mesarya Ovası'na ulaştırılması için çalışmaların devam ettiğini ifade etti.

Milli gelir ve yatırımlara ilişkin rakamları paylaştı

Üstel'in açıkladığı verilere göre, KKTC'nin gayrisafi milli hasılası 2022-2025 döneminde 74 milyar TL'den yaklaşık 333 milyar TL'ye, kişi başına düşen milli gelir ise 12 bin 245 dolardan 20 bin 121 dolara yükseldi.

Türkiye ile imzalanan protokoller kapsamında yaklaşık 75 milyar TL kaynak sağlandığını yineleyen Üstel, hükümetleri döneminde Ercan Havalimanı'nın tamamlandığını, Girne ve Güzelyurt devlet hastanelerinin açıldığını, yerel yönetimler reformunun gerçekleştirildiğini ve KIB-TEK'e 200 milyon doların üzerinde yatırım ve katkı sağlandığını aktardı.

Türkiye'nin desteğine teşekkür eden Üstel, şu ifadeleri kullandı:

"Bugüne kadar gerçekleştirdiğimiz projeler ve bu çerçevede önümüzdeki dönemde planlanan birçok dev proje için, İktisadi Mali İşbirliği Anlaşmaları çerçevesinde verdikleri desteklerden dolayı başta aziz Türk milleti ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'a, Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliği ve kurumlarına hepinizin huzurunda teşekkür etmek istiyorum"

Hedef 2033 vizyonu doğrultusunda yatırımların devam edeceğini belirten Üstel, henüz duyurulmayan diğer büyük projelerin iki ayrı lansmanla açıklanacağını söyledi.