MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’ndaki mesajları ile Bloomberg için kaleme aldığı makaleye ilişkin yazılı değerlendirmede bulundu. Bahçeli, savaşlar, krizler ve uluslararası anlaşmazlıklar karşısında mevcut küresel karar alma mekanizmalarının dünyanın siyasi, ekonomik ve jeopolitik yapısını yeterince yansıtmadığını savundu.
Bahçeli, BM’nin yapısının ve işleyişinin kapsamlı biçimde değiştirilmesi gerektiğini belirterek, “BM mevcut yapısı ile sürdürülemez. BM’nin yapısı ve işleyişi her yönüyle reforme edilmelidir.” dedi.
“Sessiz milyonların sesi”
Erdoğan’ın BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasına teşekkür ederek başlayan Bahçeli, Cumhurbaşkanı’nın uluslararası sorunlara ilişkin mesajlarını destekledi.
Bahçeli, “81’inci Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda sessiz milyonların sesi olan, hakkın ve haklının yanında duran; açık, güçlü ve etkileyici mesajlarıyla Türk milletinin haklı duruşunu ve iradesini bütün dünyaya duyuran Sayın Cumhurbaşkanımıza bir kez daha teşekkürlerimi ifade ediyorum.” dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 22 Eylül’de New York’ta yaptığı konuşmada BM’nin uluslararası barış ve güvenliği koruma görevini yerine getiremediğini savunmuş ve “Dünya beşten büyüktür” söylemini yinelemişti. Erdoğan, 190’dan fazla ülkenin iradesinin Güvenlik Konseyi’nin beş daimî üyesine bağlı olduğu mevcut sistemin adil olmadığını dile getirmişti.
Bahçeli veto imtiyazını hedef aldı
Bahçeli’nin açıklamasında öne çıkan başlıklardan biri BM Güvenlik Konseyi’nin yapısı oldu. Daimî üyelerin sahip olduğu veto yetkisinin uluslararası sistemde temsil ve karar alma tartışmalarının merkezinde bulunduğunu söyleyen Bahçeli, daha geniş katılıma dayalı bir yapı gerektiğini savundu.
MHP lideri, “Dünya 5’ten büyüktür” yaklaşımının yalnızca Türkiye’nin tutumunu değil, daha geniş temsil talebini de yansıttığını ifade etti.
Bahçeli, mevcut uluslararası sistemin İkinci Dünya Savaşı sonrasında oluşan güç dengeleri üzerine kurulduğunu hatırlatarak bugünkü siyasi ve jeopolitik şartların farklılaştığını belirtti. Dünyada süren savaşlar, saldırılar ve devletlerin egemenlik haklarına yönelik ihlallerin uluslararası barış ve güvenliği tehdit ettiğini söyledi.
Erdoğan’ın Bloomberg için kaleme aldığı makaleye de değinen Bahçeli, küresel krizlerin çözümünün birkaç başkentin iradesine bırakılamayacağı yönündeki görüşe atıfta bulundu. Güvenlik Konseyi’nde daha etkin, adil ve hesap verebilir bir temsil anlayışına ihtiyaç olduğunu savunan Bahçeli, reform sürecinin somut bir yol haritasına dönüştürülmesi gerektiğini belirtti.
Asıl vurgu veto sistemindeydi.
Bahçeli, bu yol haritasının merkezinde daimî üyelerin veto imtiyazının kaldırılmasının bulunması gerektiğini ifade etti.
Filistin ve KKTC mesajlarına destek
Bahçeli, Erdoğan’ın BM kürsüsünden Filistin ve Kıbrıs konusunda verdiği mesajlara da açıklamasında yer verdi. Erdoğan’ın 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve toprak bütünlüğüne sahip bir Filistin devletine yönelik açıklamalarını hatırlattı.
KKTC konusunda ise Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün tanınması gerektiği yönündeki çağrıyı destekledi. Erdoğan, BM Genel Kurulu’nda uluslararası toplumu Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni tanımaya ve siyasi, diplomatik ve ekonomik ilişkiler kurmaya davet etmişti.
Bahçeli, BM Genel Sekreteri António Guterres ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Genel Kurul’daki mesajlarına da değindi. Guterres’in Güvenlik Konseyi’nin Afrika’nın daimî temsilinden yoksun yapısına yönelik eleştirileri ile Macron’un Gazze ve veto yetkisi konusundaki açıklamalarını, MHP’nin uluslararası sistemin yapısına ilişkin uzun süredir dile getirdiği eleştirileri destekleyen gelişmeler olarak değerlendirdi.
Guterres, BM 81’inci Genel Kurulu’nun açılışında savaş ve barıştan eşitsizliğe kadar küresel sistemin karşı karşıya bulunduğu krizlere işaret etmişti.
Bahçeli, açıklamasında uluslararası karar alma mekanizmalarının daha kapsayıcı hâle getirilmesi gerektiğini savunarak BM’de reform tartışmalarının ertelenmemesi çağrısını yineledi.
