Türkiye genelinde elektrik sayaçlarının dijital sistemlere dönüştürülmesi için başlatılan çalışmalar sürüyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Mustafa Yılmaz, Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) kapsamında 1 Mart 2026'da başlayan dönüşüm sürecinde milyonlarca sayacın kurulumunun tamamlandığını bildirdi. Yeni uygulamayla abonelerin elektrik tüketimlerini ve kesinti bilgilerini dijital ortamdan takip edebilmesi hedefleniyor.

Yılmaz, EPDK ve Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) işbirliğinde düzenlenen "Elektrik Dağıtım Sektöründe 1. İnovasyon, Yaygınlaştırma ve Girişimcilik Günleri" etkinliğinde sektörün yatırım, dijitalleşme ve teknoloji çalışmalarına ilişkin bilgi verdi.

2027 sonuna kadar 7 milyon abone uzaktan okuma kapsamına alınacak

Milli Akıllı Sayaç Sistemi kapsamında yürütülen dönüşümün ilk sonuçları ortaya çıktı. EPDK Başkanı Yılmaz, eylül ayına kadar 4 milyon Akıllı Sayaç EKO ve 70 bin Akıllı Sayaç PRO modelinin kurulumunun tamamlandığını açıkladı.

Yılmaz, çalışmaların başlangıcına ilişkin şu bilgileri paylaştı:

"MASS kapsamında geliştirilen sayaçlar ile akıllı sayaç dönüşümü 1 Mart 2026 tarihi itibarıyla başlamıştır ve Eylül ayına kadar 4 milyon Akıllı Sayaç EKO ile 70 bin adet Akıllı Sayaç PRO’nun tesisi tamamlanmıştır. Akıllı sayaçların yaygınlaştırılmasında, mümkün olan en düşük maliyetle en fazla sayacın dönüşümünün sağlanması temel prensiptir."

Dönüşümün bir sonraki aşamasında Akıllı Sayaç PRO kurulumları hız kazanacak. EPDK, 2027 yılı sonuna kadar yaklaşık 2,7 milyon yeni PRO modelinin kurulmasını planlıyor.

Yılmaz, hedeflenen dönüşümü şöyle anlattı:

"Bu kapsamda, 2027 sonuna kadar, yaklaşık 2,7 milyon adet Akıllı Sayaç PRO modelinin tesis edilmesi planlanmaktadır. Böylelikle iki yıllık süreçte yaklaşık 7 milyon abonenin sayacının uzaktan okuma kapsamına alınması, ayrıca şebeke izleme kapsamında da 15 milyon abonenin bağlantı noktasındaki kesinti ve teknik kalite verilerinin izlenmesi sağlanacaktır."

Böylece uzaktan sayaç okuma sisteminin yaygınlaştırılmasıyla birlikte elektrik dağıtım şebekesindeki teknik verilerin daha geniş ölçekte takip edilmesi amaçlanıyor.

Elektrik tüketimi ve kesintiler telefondan takip edilecek

Yeni sistemin aboneler açısından öne çıkan özelliklerinden biri mobil uygulama olacak.

MASS kullanıcı mobil uygulamasının test sürümü hizmete sunuldu. Uygulama aracılığıyla elektrik abonelerinin tüketim ve üretim verilerine, kesinti kayıtlarına, tazminat bilgilerine ve planlı kesinti bildirimlerine ulaşabilmesi hedefleniyor.

Sistem, yalnızca sayaçların uzaktan okunmasıyla sınırlı kalmayacak. Şebekeden elde edilen verilerle arızaların önceden tahmin edilmesi, risklere göre bakım planlaması yapılması ve kayıp-kaçakla mücadele edilmesi de amaçlanıyor.

Afetlere karşı elektrik dağıtım altyapısının dayanıklılığının artırılması da MASS'ın hedefleri arasında bulunuyor.

EPDK, dönüşüm sürecinde dağıtım şirketlerinin çalışmalarını takip edecek. Yılmaz, belirlenen takvimin gerisinde kalan şirketler hakkında gerekli tedbirlerin alınacağını vurguladı.

Elektrik dağıtım yatırımları artırıldı

Akıllı sayaç dönüşümüyle birlikte elektrik dağıtım altyapısına yönelik yatırımlar da yeni dönemin gündeminde yer alıyor.

EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, Türkiye genelinde faaliyet gösteren 21 elektrik dağıtım şirketinin farklı coğrafi ve iklim koşullarında hizmet verdiğini hatırlattı.

2026-2030 yıllarını kapsayan beşinci uygulama döneminde yatırım kaynaklarının artırıldığını belirten Yılmaz, şu değerlendirmeyi yaptı:

"EPDK olarak 2026–2030 yıllarını kapsayan beşinci uygulama döneminde yatırım tavanını önceki döneme göre reel olarak yaklaşık bir buçuk katına, planlı bakım kaynaklarını ise 2,1 katına yükselttik."

Nisan 2026'da yayımlanan kalite faktörü düzenlemesiyle elektrik kesintilerinin süresi ve sıklığı, teknik kalite, kullanıcı memnuniyeti ile iş sağlığı ve güvenliği göstergeleri birlikte değerlendirilmeye başlandı.

Bu göstergeler, elektrik dağıtım şirketlerinin gelir tavanlarını da etkiliyor.

Yılmaz, yatırımların hizmet kalitesine yansımasının belirleyici olduğunu vurgulayarak, "Zira önemli olan yalnızca ne kadar yatırım yaptığınız değil, bu yatırımın vatandaşımıza hizmet ve kaliteye nasıl yansıdığıdır." dedi.

EPDK'dan 724 AR-GE projesine onay

Elektrik dağıtımında dijitalleşme çalışmaları sürerken yerli teknoloji geliştirme projelerine yönelik destekler de devam ediyor.

EPDK Başkanı Yılmaz, Temmuz 2014 AR-GE proje döneminden itibaren toplam 2 bin 85 proje başvurusu yapıldığını, bunlardan 724'ünün kabul edildiğini açıkladı.

Kabul edilen projelerin 619'u elektrik, 105'i ise doğal gaz dağıtımı alanında gerçekleştirildi.

Yerli yazılım çalışmalarına ilişkin verileri de paylaşan Yılmaz, Ocak 2023 AR-GE proje döneminden itibaren "Yerli Yazılım Ekosistemi Çağrısı" kapsamında 72 başvuru alındığını, bunlardan 26'sının kabul edildiğini bildirdi.

2026-2030 döneminde yerli yazılım kullanan dağıtım şirketlerine yönelik ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti oranında yüzde 5'lik artış da düzenleyici teşvikler arasında yer alıyor.

5 Eylül'de yayımlanan düzenlemelerle prototip geliştirme, doğrulama testleri, pilot uygulamalar, siber güvenlik testleri ve yerlileştirme faaliyetleri belirli şartlarda destek kapsamına alındı.

Yeni düzenlemelerle araştırma ve geliştirme çalışmalarının sahada kullanılabilecek ürünlere dönüştürülmesi hedefleniyor.

EPDK Başkanı Yılmaz, kurumun önceliklerini şu sözlerle özetledi:

"Kurum olarak düzenlemelerimizle yatırım ve hizmet kalitesini güçlendirmeye, AR-GE sonuçlarını uygulanabilir ürünlere dönüştürmeye ve yerli teknoloji ekosistemini desteklemeye devam edeceğiz."