Sigara kullanımını azaltmaya yönelik yeni düzenleme hazırlığında, ince sigaralardan satış noktalarına, lokantaların açık alanlarından gelecek nesillere uygulanacak kısıtlamalara kadar birçok başlık yer alıyor. Sağlık Bakanlığının hazırladığı ve ekim ayında TBMM’ye sunulması planlanan kanun teklifi taslağı, tütün ürünlerine erişimin zorlaştırılmasını hedefliyor.
Taslakta öne çıkan düzenlemelerden biri, özellikle kadınlar ve gençler arasında kullanımının arttığı belirtilen “slim” (ince) sigaraların piyasadan kaldırılması. Düzenlemenin hayata geçmesi halinde ince sigara çeşitlerinin satışına son verilmesi ve standart paket uygulamasına geçilmesi öngörülüyor.
İnce sigaralar için yeni düzenleme
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, kadınlarda sigara kullanımının son 10-15 yılda yüzde 40-50 civarında arttığını belirtti. Ergüder, 15-24 yaş grubundaki kadınlarda kullanım oranının ise yüzde 90’ı aştığını ifade etti.
Taslakta yer alan ince sigara düzenlemesini değerlendiren Ergüder, standart paket uygulamasıyla tüm sigaraların tek tip satılacağını belirtti. Ergüder’e göre slim sigaraların piyasadan kaldırılması, doğrudan kadınları ve gençleri korumaya yönelik bir adım olacak.
Belirli tarihten sonra doğanlara ömür boyu yasak
Kanun teklifi taslağında yalnızca sigara çeşitlerine yönelik değişiklikler bulunmuyor. Yeni nesillerin tütün ürünleriyle temasını önlemeyi amaçlayan daha kapsamlı bir kısıtlama da gündemde.
Taslağa göre 1 Ocak 2015’ten sonra doğan kişilere tütün ürünlerinin satışı, içimi ve kullanımı ömür boyu yasaklanacak.
Ayrıca 18 yaşından küçüklerin tütün ürünü satın almasını engellemek amacıyla satış noktalarında kredi kartı ve kimlik doğrulama sistemlerinin uygulanması hedefleniyor.
Lokantaların açık alanları da kapsama alınacak
Hazırlanan taslak, sigara kullanımına ilişkin açık alan kurallarında da değişiklik öngörüyor.
Buna göre lokantaların açık alanlarında sigara içilmesi tamamen yasaklanacak. Park, bahçe ve kamu binalarının bahçelerinde ise sigara kullananlar için dışarıdan görünmeyecek şekilde özel alanlar oluşturulacak.
Düzenleme hazırlığında uzun vadeli hedef de yer alıyor. Türkiye’nin aşamalı kısıtlamalarla 2040 yılından itibaren tütün ürünlerinin üretimini ve satışını ülke genelinde tamamen sonlandırması planlanıyor.
Araştırmada dikkat çeken destek oranı
Yeni tütün düzenlemesine yönelik kamuoyu desteği de Yeşilay tarafından yapılan saha araştırmasında ele alındı.
Yaklaşık 7 bin kişiyle gerçekleştirilen araştırmaya göre katılımcıların yüzde 90’ı hazırlanan kanun teklifini destekliyor. Mevcut sigara kullanıcıları arasındaki destek oranının ise yüzde 60 seviyesinde olduğu belirtildi.
Söz konusu kısıtlamaların uygulanabilmesi için hazırlanan taslağın Meclis gündemine gelmesi ve yasalaşması gerekiyor.
