Sırbistan'da yaklaşık iki yıldır devam eden hükümet karşıtı protestoların ardından düzenlenen erken genel seçimlerde öğrencilerin desteklediği adaylar sandıktan birinci çıktı. Resmi olmayan sonuçlara göre Öğrenci Listesi oyların yüzde 52'sini alırken, Aleksandar Vucic'in liderliğindeki ittifak yüzde 39'da kaldı. Vucic'in seçim yenilgisini kabul etmesiyle ülkede 12 yıldır devam eden siyasi iktidar değişim sürecine girdi.

Seçim sonuçları başkent Belgrad'da geniş katılımlı kutlamalara sahne oldu. Binlerce kişi meydanlara ve caddelere akın ederken, havadan kaydedilen görüntülerde kalabalıkların dans ettiği, araçların korna çaldığı ve göstericilerin "Zafer" sloganları attığı görüldü.

Vucic seçim yenilgisini kabul etti

Cumhurbaşkanlığı görevinden ayrılarak başbakanlığa aday olan Aleksandar Vucic, seçim sonuçlarının ardından yenilgiyi kabul etti.

Kesin sonuçların henüz açıklanmadığını belirten Vucic, Öğrenci Listesi'nin 250 sandalyeli parlamentoda 135 ila 140 milletvekilliği kazanmasını beklediğini söyledi. Kendi liderliğindeki "Aleksandar Vucic – Birleşik Sırbistan" ittifakının ise yaklaşık 105 sandalyede kalacağını ifade etti.

Vucic, açıklamasında şu sözlere yer verdi:

"Çok beklemeyin diye önden çıkıp söylemek istedim. Muhalefet olarak üzerimize düşeni yapacağız. Mücadeleye devam."

Seçim sonuçlarının kesinleşmesinin ardından parlamentodaki sandalye dağılımı ve yeni hükümetin kurulmasına ilişkin süreç netlik kazanacak.

Öğrenci Listesi yüzde 52 oy aldı

Sırbistan'daki Özgür Seçimler ve Demokrasi Merkezi (CeSID), oyların yüzde 56'sının sayıldığı aşamada resmi olmayan seçim sonuçlarını paylaştı.

Açıklanan verilere göre Öğrenci Listesi yüzde 52 oy oranına ulaşırken, Sırp İlerleme Partisi (SNS) liderliğindeki Vucic'in ittifakı yüzde 39'da kaldı.

Ülkede kayıtlı 6,4 milyondan fazla seçmen, Sırbistan Ulusal Meclisinin 250 üyesini belirlemek için sandık başına gitti.

Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK), saat 19.00 itibarıyla seçime katılım oranının yüzde 67,6 olduğunu duyurdu. Ülke basınında, 2023 genel seçimlerinde yüzde 58 olarak kaydedilen katılımın bu seçimde rekor seviyeye ulaşabileceği değerlendirmelerine yer verildi.

16 kişinin öldüğü facia protestoları başlattı

Öğrenci hareketinin ortaya çıkmasında 1 Kasım 2024'te Novi Sad kentinde yaşanan tren garı faciası belirleyici oldu.

Yenileme çalışmalarından geçen tren garının beton giriş saçağının çökmesi sonucu 16 kişi hayatını kaybetti. Olayın ardından inşaat çalışmalarındaki denetimsizlik, yolsuzluk ve kamu kaynaklarının kullanımıyla ilgili iddialar kamuoyunda tepkilere yol açtı.

Üniversite öğrencileri, facianın sorumlularının belirlenmesi, ilgili belgelerin kamuoyuyla paylaşılması ve yetkililerin hesap vermesi talebiyle protestolar düzenlemeye başladı.

Gösteriler zamanla ülkenin farklı kentlerine yayıldı. Akademisyenler, öğretmenler, çiftçiler, sanatçılar ve çeşitli meslek gruplarından vatandaşların katılımıyla öğrenci hareketi geniş çaplı hükümet karşıtı protestolara dönüştü.

Öğrenciler, protestoların ardından geleneksel muhalefet partilerinden bağımsız bir listeyle seçimlere katılma kararı aldı.

Üniversitelerde yapılan toplantılarla belirlenen adaylar, "Öğrenci Listesi" adı altında bir araya geldi. Hareket, öğrencilerin doğrudan aday olması yerine farklı toplumsal kesimlerden desteklenen isimlerin parlamentoya girmesini hedefledi.

Eylül ayında seçim kuruluna sunulan bağımsız liste için yaklaşık 70 bin imza toplandı.

Belgrad'da 150 bin kişilik seçim mitingi

Seçimlerden dört gün önce, 22 Ekim'de Belgrad'da düzenlenen büyük mitinge bağımsız kalabalık tahminlerine göre yaklaşık 150 bin kişi katıldı.

Sırbistan'ın farklı kentlerinden yürüyerek başkente gelen öğrenciler, Sırp bayrakları taşıyarak "Öğrenciler Kazanıyor" sloganları attı.

Öğrenci hareketinin seçim programında yolsuzlukla mücadele, kamu kurumlarının bağımsızlığının güçlendirilmesi, hukukun üstünlüğü ve demokratik reformlar öne çıktı.

Sırbistan siyasetinde 2012 yılından itibaren üst düzey görevler üstlenen Aleksandar Vucic, 2014'te başbakan olmuş, 2017'de ise cumhurbaşkanlığına seçilmişti.

Eylül 2026'da cumhurbaşkanlığından ayrılan Vucic, erken genel seçimlere başbakan adayı olarak katıldı. Seçim kampanyası boyunca öğrenci hareketini dış destekli bir siyasi girişim olmakla suçladı.

Muhalifler ise hükümetin kamu kurumları ve medya üzerindeki etkisini eleştirdi. Seçim günü bazı bölgelerde şiddet, seçmenlere baskı ve usulsüzlük iddiaları gündeme geldi.

Resmi sonuçların açıklanmasının ardından Sırbistan'da yeni hükümetin kurulmasına yönelik görüşmelerin başlaması bekleniyor. Avrupa Birliği'ne aday ülke statüsündeki Sırbistan'da yeni yönetimin yolsuzlukla mücadele, hukuk devleti, dış politika ve ekonomik reformlar konularındaki yaklaşımı hükümet programıyla netleşecek.