ABD'de gerçekleştirilen ara seçimlerin ardından Cumhuriyetçilerin Kongrede çoğunluğu kaybetmesi, Donald Trump yönetiminin İran savaşı ve İsrail politikalarına yönelik tartışmaları artırdı. Demokratların seçim başarısının ardından Cumhuriyetçi kanatta yapılan değerlendirmelerde, Orta Doğu'daki çatışmaların ekonomik ve siyasi sonuçları öne çıktı.
İsrail basınından The Times of Israel'in aktardığı gelişmeler, Washington'ın bölge politikalarına yönelik eleştirilerin Cumhuriyetçi seçmenler arasında da karşılık bulduğuna işaret etti. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in seçim sonuçlarına ilişkin açıklamaları ise parti içinde yürütülen değerlendirmelerin önemli başlıklarından biri oldu.
JD Vance seçim yenilgisinin nedenlerini açıkladı
Seçimlerin ardından sosyal medya platformu X üzerinden değerlendirmelerde bulunan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, 2024 yılında Trump ve kendisini destekleyen bazı seçmenlerin 2026 ara seçimlerinde Demokratlara yöneldiğini belirtti.
Vance, seçmen davranışındaki değişime ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Asıl sorun şu ki, 2024'te Trump/Vance'e oy veren birçok kişi 2026'da Demokratlara oy verdi"
Kamuoyu araştırmalarına dikkat çeken Vance, Cumhuriyetçilerden uzaklaşan seçmenlere yeniden destek vermeleri için hangi adımların atılması gerektiğinin sorulduğunu aktardı.
Paylaşılan değerlendirmede seçmenlerin öne çıkardığı dört talep şöyle sıralandı:
İran savaşının sona erdirilmesi
Hayat pahalılığı ve enflasyonla mücadeleye odaklanılması
ABD'nin ulusal çıkarlarına öncelik verilmesi
İsrail ile ilişkilerin yeniden değerlendirilmesi
Söz konusu talepler, savaşın yanı sıra ekonomik sorunların ve dış politika tercihlerinin de seçim sonuçları üzerindeki olası etkisini gündeme taşıdı.
Vance: Kaybetmemizin sebebi savaş
JD Vance, İran meselesinin diplomatik yollarla çözülmesi gerektiğini savunan muhafazakâr bir televizyon sunucusunun değerlendirmesine de paylaşımında yer verdi.
Sunucunun geçmişte yaptığı siyasi uyarılara değinen Vance, "Görünüşe göre siyasi tavsiyeleri yerindeymiş" ifadelerini kullandı.
Vance'in paylaştığı değerlendirmede şu sözler yer aldı:
"Eğer bunun değdiğini, önümüzdeki altı yıl boyunca Senato'yu kaybetmenin buna değdiğini savunmak istiyorsanız, bunu yapın. Ödenmesi gereken bedelin buna değdiğini savunun. Katılsanız da katılmasanız da, en azından dürüst olun"
Başkan Yardımcısı, savaşın seçim sonuçlarındaki rolüne ilişkin görüşünü ise "Kaybetmemizin sebebi savaş. Başkan da dün gece bunu söyledi" sözleriyle dile getirdi.
Trump'ın oğlundan Vance'e destek
Cumhuriyetçi Parti içindeki tartışmalara Donald Trump Jr. da katıldı.
Trump'ın oğlu, JD Vance'in seçim sonuçları ve savaşın siyasi etkilerine ilişkin değerlendirmesini sosyal medya hesabından yeniden paylaştı.
Donald Trump Jr., paylaşımına "Bunun her kelimesi yüzde 100 yüzde 100 yüzde 100 doğru" yorumunu ekleyerek Vance'in açıklamalarını destekledi.
Trump: Yine olsa aynı kararı verirdim
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray dışındaki bir inşaat alanını ziyaret ettiği sırada gazetecilerin seçim sonuçları ve İran savaşına ilişkin sorularını yanıtladı.
Savaşın benzin fiyatları üzerindeki kısa vadeli etkisini kabul eden Trump, "Bence bu büyük ölçüde doğru, çünkü kısa vadede benzin fiyatlarını biraz yükseltti" dedi.
Bununla birlikte İran'a yönelik kararlarının arkasında olduğunu belirten Trump, şu ifadeleri kullandı:
"Ama aynı zamanda, tekrar yapma şansım olsa, yine yapardım. Çünkü uzun vadede tek çözüm bu. İran'ın nükleer silaha sahip olmasına izin veremezsiniz"
Trump, savaşın seçim sonuçlarını etkileyebileceğini önceden değerlendirdiğini de belirtti.
"Savaşın seçim sonuçlarını etkileyeceğini biliyordum" diyen ABD Başkanı, "Farklı bir şey yapmazdım" sözleriyle tutumunu yineledi.
Savaşın ne zaman sona ereceğine ilişkin soruya ise "Savaş ne zaman istersem o zaman bitecek. Ama doğru şekilde bitmesi gerekiyor" yanıtını verdi.
İsrail Cumhurbaşkanı Herzog'dan açıklama
ABD seçimlerinin ardından İsrail ile ilişkilerin yeniden değerlendirilmesine yönelik çağrılar, İsrail yönetiminde de karşılık buldu.
İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, çarşamba günü Yisrael Beytenu partisi temsilcileriyle yaptığı görüşmede Washington'dan gelen açıklamaları değerlendirdi.
JD Vance'in sözlerine değinen Herzog, "Başkan Yardımcısı Vance'in açıklamalarını az önce duydum. Bunlar, büyük dostumuz ve müttefikimiz arasında da hissedilen duygular” dedi.
Herzog, İsrail'in ABD'deki siyasi partilerle ilişkilerini sürdürme yaklaşımına da dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
"Başkan Trump'a, Başkan Yardımcısı Vance'e ve Demokrat Parti'ye saygı duyuyorum. İsrail her zaman iki partili olmaya gayret etmiştir"
ABD-İsrail ilişkilerinde yeni dönem tartışması
ABD ara seçimlerinde Demokratların elde ettiği başarı, Washington'ın İsrail'e yönelik politikalarının geleceği konusunda yeni değerlendirmeleri beraberinde getirdi.
İran savaşı, ekonomik maliyetler ve İsrail'e verilen desteğin kapsamı, hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat seçmenler arasında tartışılan konular arasında yer alıyor.
İsrail basınında da Cumhuriyetçilerin Kongrede çoğunluğu kaybetmesinin ABD-İsrail ilişkilerini etkileyebileceği yönünde değerlendirmeler yapılıyor.
Bununla birlikte seçim yenilgisinin yalnızca İsrail politikasından kaynaklandığını söylemek mümkün değil. Associated Press'in seçmen araştırması, enflasyon, hayat pahalılığı ve Trump yönetiminin önceliklerine yönelik memnuniyetsizliğin de seçim sonuçlarında önemli rol oynadığını gösteriyor.
