ÇÜ Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi’nden araştırmacılarla sigara tütünündeki mikroplastik kirliliğini araştırmak amacıyla uluslararası bir çalışma gerçekleştirdi. Arnavutluk, Belçika, Bosna-Hersek, Çin, Mısır, Finlandiya, Gürcistan, Almanya, Japonya, Letonya, Karadağ, Kuzey Makedonya, Polonya, Sırbistan, İspanya, İsveç, Türkiye ve Birleşik Krallık'tan gönüllüler aracılığıyla toplanan 88 farklı sigara çeşidinin tütünleri analiz edildi.
TOPLAM 988 PLASTİK PARÇACIĞI SAYILDI
Mikroskop ve ileri analiz teknikleriyle yapılan incelemede, farklı ülkelerden 88 örneğin 83'ünde mikroplastik tespit edildi. Çalışmada toplam 988 plastik parçacığı sayılırken, bir gram tütünde ortalama 7,2 parçacık bulundu. Daha önce hep filtreler üzerinde yapılan sigara ve plastik kirliliği ilişkisi bu kez ilk defa direkt tütün üzerinden yapılırken, çalışma çevre kirliliği alanında en önemli dergilerden biri olan Environmental Pollution dergisinde yayımlandı.
'İLK KEZ SİGARA İÇİCİSİNİN YAKTIĞI TÜTÜNE BAKTIK'
Çalışmadan çıkan sonuçları paylaşan Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, "Bugüne kadar sigaradaki plastik sorunu hep filtre üzerinden konuşuldu. Biz ilk kez sigara içicisinin yaktığı tütünün kendisine baktık. Hem mikroskop hem de ileri analiz teknikleriyle tütünün içerisindeki yabancı partikülleri inceledik. Bu 18 ülkeden toplanan 88 farklı sigara çeşidinin 83'ünün tütününde mikroplastik bulduk. Bu, her 10 paketin 9’unda mikroplastikli sigaralara maruz kalmak demek oluyor. Bir gram tütünde ise ortalama 7,2 plastik parçacık bulduk. Toplamda da 988 plastik parçacık saydık" diye konuştu.
GÜNLÜK HAYATTA EN ÇOK KULLANILAN PLASTİKLER BULUNDU
Çalışmayla gündelik hayatta en çok kullanılan plastik türlerinin, sigaranın da içerisinde olduğunun anlaşıldığını söyleyen Prof. Dr. Gündoğdu, "Bunların başında ‘polipropilen’ geliyor. En çok bulunan üç plastik ise ambalajlarda kullanılan ‘polietilen’ yüzde 37,3 oranda, çuval, sentetik kumaş ve yine ambalajda kullanılan ‘polipropilen’ yüzde 23,6 oranda, pet şişe ve polyester kumaşta kullanılan ‘PET/polyester’ yüzde 22,6 ortaya çıktı. Daha az miktarda da naylon, polikarbonat, akrilik, pleksiglas (PMMA) ve PVC de bulundu" dedi.
TÜRKİYE İKİNCİ SIRADA
Tütündeki mikroplastik kirliliği oranının ülkelere göre dağılımından bahseden Gündoğdu, "Burada miktar anlamında bir sıralama yaptığımızda en fazla Bosna Hersek'te; 1 gram sigara tütününde 30 adet mikroplastik olduğunu tespit ettik. Türkiye ise 1 gram sigara tütünü içerisinde 19 adet mikroplastik ile ikinci sırada yer aldı. Bunları sırasıyla Finlandiya, Karadağ, İsveç ve Letonya takip ediyordu. Tütün çoğu zaman açıkta, güneşte kurutuluyor. Daha sonra paketleniyor, çuvallanıyor. Çuvallar ve kurutma için kullanılan brandalar çoğunlukla PVC ve polipropilen. Bunların açılıp kapanması, toplanması ve kurutma aşamasında bu plastiklerin tütünün içerisine karıştığını düşünüyoruz" diye konuştu.
ZEHİRLİ TOKSİK GAZLAR AÇIĞA ÇIKIYOR
Sigaranın kendi zararının yanında plastik maddenin yanmasıyla ortaya çıkan zehirli gazların da sağlık açısından ayrıca toksik bir etki yarattığının altını çizen Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, "Sigara içen kişi, tütünün içindeki plastiği de yakıyor. Sigaranın yanan ucunda sıcaklık 600 ile 900 santigrat arasına çıkıyor. Bu sıcaklık plastikleri parçalayıp, zararlı gazlara dönüştürmeye yetiyor. Çeşitli zehirli kimyasallar ortaya çıkıyor. Dolayısıyla sigara içen kişi, sigaranın kendi zararının yanında bu plastiklerin yanarak ortaya çıkardığı zehirli gazlara da maruz kalıyor. Bu noktada kullanıcılar açısından sigarayı bırakmak, azaltmak önemli bir önlem olur. Yasa yapıcılar için de sigaranın yapımı aşamasındaki şartların plastikten arındırılması noktasında bazı önlemlerin alınması gerekiyor" dedi. (DHA)
