İsrail'de seçimlerin ardından başlayan hükümet kurma sürecinde gözler Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'a çevrildi. Herzog, 8 Kasım Pazar günü saat 17.00'de Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot'u Cumhurbaşkanlığı Ofisine davet etti. Görüşmede Eisenkot'a yeni hükümeti kurma görevinin verilmesi planlanıyor.

İsrail Cumhurbaşkanlığı Ofisinin açıklamasına göre, 120 sandalyeli parlamentoda 67 milletvekili hükümeti kurma yetkisinin Eisenkot'a verilmesini tavsiye etti. Mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu ise 46 milletvekilinin desteğini alabildi.

Bu tablo, Netanyahu'nun başbakanlık görevini sürdürme ihtimalini zayıflatırken muhalefetin önünde yeni bir koalisyon kurma fırsatı oluşturdu.

Muhalefetten Netanyahu'ya sert yanıt

Netanyahu, cumartesi günü yaptığı çağrıda ulusal birlik hükümeti kurulmasını istedi. Başbakan, Arap partilerinin desteklediği bir muhalefet koalisyonunun İsrail'in geleceğini ve güvenliğini tehdit edeceğini öne sürdü.

Ancak muhalefet partileri bu çağrıya olumsuz yanıt verdi.

Demokratlar Partisi lideri Yair Golan, Netanyahu'nun yeni kurulacak hükümette yer almaması gerektiğini savundu. Golan, Başbakan'ın siyasi geleceğine ilişkin değerlendirmesinde sert ifadeler kullandı.

Jerusalem Post'un aktardığına göre Golan, şu açıklamayı yaptı:

"Netanyahu bu sefer işinin bittiğini anlıyor. Değişim hükümetinin şekillendiğini görüyor ve korkuyor. Yıllarca insanları kışkırttıktan, böldükten, birbirine düşürdükten ve değişim bloğunu gayrimeşrulaştırmaya çalıştıktan sonra, birdenbire birliği hatırlıyor. Netanyahu her şeyi mahvetti."

Golan, İsrail'in yeni bir liderliğe ve sorumluluk üstlenecek bir hükümete ihtiyaç duyduğunu savundu.

Yashar Partisi de Netanyahu'nun birlik hükümeti teklifini reddetti. Parti, Başbakan'ın çağrısını "histerik bir konuşma" olarak nitelendirdi.

Partinin açıklamasında, "İsrail toplumunu bölen, parçalayan ve kışkırtan adam ancak görev süresinin bitmek üzere olduğunu anladığında 'birlik' kelimesini kullanıyor" denildi.

Eisenkot'a hükümeti kurması için 28 gün verilecek

Cumhurbaşkanı Herzog'un hükümeti kurma görevini Eisenkot'a vermesi halinde koalisyon görüşmeleri resmen başlayacak.

İsrail'in Temel Yasası uyarınca Eisenkot, hükümeti oluşturabilmek için 28 günlük süreye sahip olacak. Görüşmelerin tamamlanamaması durumunda Cumhurbaşkanı bu süreyi 14 gün daha uzatabilecek.

Ancak 67 milletvekilinin Eisenkot'un görevlendirilmesini desteklemesi, kurulacak hükümete aynı sayıda milletvekilinin güvenoyu vereceği anlamına gelmiyor.

Yashar Partisi, seçimlerde Netanyahu ile ittifak halinde olmayan partiler arasında 21 milletvekili çıkararak ilk sırada yer aldı.

Eisenkot'un liderliğindeki dört partili değişim bloğu ise parlamentoda toplam 48 sandalyeye sahip. Hükümet kurabilmek için gereken 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşılması amacıyla başka partilerin desteğine ihtiyaç duyuluyor.

Koalisyon görüşmelerinin başarısız olması halinde başka bir siyasetçiye hükümeti kurma görevi verilebilecek veya yeniden seçim yapılması gündeme gelebilecek.

Netanyahu'nun eski ortakları saf değiştirebilir

Koalisyon görüşmelerinde belirleyici olabilecek seçeneklerden biri, ultra-Ortodoks partilerin muhalefete destek vermesi.

Netanyahu ile uzun yıllardır siyasi ittifak içinde bulunan bu partilerin tutumu, yeni hükümetin kurulmasında etkili olabilir.

Parlamentoda 7 milletvekili bulunan Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi, Cumhurbaşkanı Herzog'a başbakanlık için hiçbir adayı desteklemeyeceğini bildirdi.

Bu karar, partinin Netanyahu'ya verdiği geleneksel desteğin geleceği konusunda soru işaretleri oluşturdu.

Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin değişim bloğuna destek vermesi, Eisenkot'un koalisyon seçeneklerini genişletebilir. Ancak hükümetin kurulabilmesi için diğer partilerin de tutumu belirleyici olacak.

Muhalefet cephesinde uzlaşma mesajları da gelmeye başladı.

Yisrael Beiteinu lideri Avigdor Lieberman, geçmişte sert biçimde karşı çıktığı Haredi partilerle işbirliğine açık olduğunu duyurdu.

Lieberman, siyasetçilerin "esneklik göstermeleri ve uzlaşmaya varmaları" gerektiğini belirterek, "Seçim sonuçları hepimizin yaklaşımımızı yeniden düşünmemizi ve önümüzde iyi alternatifler veya sihirli çözümler olmadığını kabul etmemizi gerektiriyor" dedi.

Eisenkot'un dört şartı koalisyonu belirleyecek

Gadi Eisenkot, seçimlerin ardından dört muhalefet partisiyle birlikte ulusal acil durum hükümeti kurmak istediğini açıklamıştı.

Eisenkot, "Son günlerde ortaklarımla birlikte ulusal bir acil durum hükümeti kurma planını ilerletiyorum" sözleriyle koalisyon hazırlıklarını duyurmuştu.

Muhalefet lideri, kurulacak hükümete katılacak partilerin dört temel ilkeyi kabul etmesini istiyor.

Bu ilkeler arasında İsrail'in Yahudi ve demokratik devlet niteliğinin tanınması, Bağımsızlık Bildirgesi'ndeki değerlerin kabul edilmesi, bütün vatandaşlar için zorunlu askerlik veya sivil hizmet uygulanması ve Hamas'ın terör örgütü olarak tanınması bulunuyor.

Yashar Partisi, kurulması planlanan hükümette yalnızca bu şartları kabul eden siyasi partilerin ve milletvekillerinin yer alabileceğini bildirdi.

İsrail'de hükümetin geleceği, Eisenkot'un farklı siyasi görüşlere sahip partileri aynı koalisyonda buluşturup buluşturamayacağına bağlı olacak.

Cumhurbaşkanı Herzog'un vereceği görev, Netanyahu'nun başbakanlığının sona erdiği anlamına gelmiyor. Nihai tablo, koalisyon görüşmelerinin ardından netleşecek.