Türkiye'de aile yapısı ve evlilik anlayışı değişirken boşanma istatistikleri de dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı 2025 yılı Evlenme ve Boşanma İstatistikleri'ne göre, boşanan çiftlerin sayısı bir önceki yıla kıyasla artarken evlenen çiftlerin sayısında düşüş yaşandı.

TÜİK verilerine göre 2024 yılında 188 bin 963 olan boşanan çift sayısı, 2025 yılında 193 bin 793'e yükseldi. Böylece boşanma sayısı bir yılda yaklaşık yüzde 2,6 arttı. Aynı dönemde evlenen çiftlerin sayısı 569 bin 983'ten 552 bin 237'ye geriledi.

Boşanma sayısındaki uzun vadeli değişim de dikkat çekiyor. 2001 yılında 91 bin 994 olan boşanan çift sayısı, 2025 yılında 193 bin 793'e ulaştı. Kaba boşanma hızı ise 2001'de binde 1,41 iken 2025'te binde 2,26 olarak kaydedildi.

Boşanmaların yüzde 34'ü ilk 5 yılda gerçekleşiyor

TÜİK'in 2025 verilerinde öne çıkan başlıklardan biri de evlilik süresine göre boşanma oranları oldu. Boşanmaların yüzde 34'ü evliliğin ilk 5 yılında, yüzde 20,3'ü ise 6-10 yıllık dönemde gerçekleşti.

Bu tablo, evliliğin özellikle ilk yıllarında yaşanan uyum sorunlarını ve çiftlerin karşılaştığı zorlukları yeniden gündeme getirdi.

Peki Türkiye'de çiftler neden boşanma noktasına geliyor? Ekonomik sorunlar mı, değişen toplumsal roller mi, yoksa ilişkilerde giderek artan iletişim problemleri mi?

Ters Gazete'ye değerlendirmelerde bulunan Psikolog Rukan Yalçın, boşanmanın arkasındaki toplumsal ve psikolojik etkenleri ele alırken çocukların bu süreçte yaşadığı sorunlara da dikkat çekti.

Kadınların ekonomik özgürlüğü evlilikte dengeleri değiştirdi

Kadınların eğitim seviyesinin yükselmesi ve iş hayatına daha fazla katılması, aile içindeki geleneksel rollerin değişmesinde önemli bir etken olarak öne çıkıyor. Ekonomik bağımsızlık, kadınların mutsuz veya yıpratıcı evlilikleri sürdürmek zorunda kalmadan kendi yaşamlarına ilişkin kararlar alabilmelerini kolaylaştırıyor.

Evliliğin yalnızca ekonomik güvence veya toplumsal beklentiler üzerinden sürdürülmesi yerine karşılıklı sevgi, saygı ve anlayışa dayalı bir birliktelik olarak görülmesi, ayrılık kararlarında da etkili oluyor.

Ekonomik sorunlar ve geçim kaygısı evlilikleri zorluyor

Yüksek kira fiyatları, hayat pahalılığı, borçluluk ve gelecek kaygısı, çiftlerin günlük yaşamındaki stresi artırıyor. Ekonomik baskıların aile içindeki iletişime de yansıması, küçük anlaşmazlıkların zamanla daha büyük çatışmalara dönüşmesine neden olabiliyor.

Özellikle geçim mücadelesinin yoğunlaştığı dönemlerde çiftlerin birbirlerine ayırabildiği zamanın azalması ve sorunları birlikte çözmekte zorlanmaları, evlilik bağını zayıflatabiliyor.

Sosyal medya gerçek dışı beklentiler oluşturuyor

Dijitalleşme ve sosyal medya kullanımı da evlilik ilişkilerini etkileyen faktörler arasında bulunuyor. Sosyal medyada paylaşılan kusursuz tatiller, romantik anlar ve mutlu aile tabloları, bireylerin kendi ilişkilerini başkalarının yaşamlarıyla kıyaslamasına yol açabiliyor.

Gerçek yaşamın doğal zorluklarının dijital ortamdaki kusursuz görüntülerle karşılaştırılması, çiftlerin ilişkilerinden duyduğu memnuniyeti azaltabiliyor. Sosyal medya üzerinden gelişen güven sorunları ve sadakatsizlik iddiaları da evliliklerde yeni çatışma alanları oluşturuyor.

Aynı evde iki yabancıya dönüşebiliyorlar

Boşanma kararları her zaman büyük tartışmaların ardından alınmıyor. Bazen zaman içinde biriken duygusal ihmal, ilgisizlik ve iletişim eksikliği de çiftleri ayrılığa götürebiliyor.

Sorunların yapıcı şekilde konuşulmak yerine eleştiri, suçlama ve savunma üzerinden yürütülmesi, eşler arasındaki duygusal bağı zedeliyor. Çiftlerin sorunları çözmek yerine haklı çıkmaya odaklanması, zamanla aynı evi paylaşan ancak birbirinden uzaklaşan iki insan haline gelmelerine neden olabiliyor.

Boşanmanın en sessiz tanıkları çocuklar

Boşanma sürecinde en fazla dikkat edilmesi gereken konulardan biri de çocukların psikolojik durumu.

TÜİK verilerine göre 2025 yılında kesinleşen boşanma davaları sonucunda 191 bin 371 çocuk velayete verildi. Velayetlerin yüzde 74,6'sı anneye, yüzde 25,4'ü ise babaya verildi.

Ebeveynlerin ayrılığı, özellikle küçük yaşlardaki çocuklarda güven kaybı, kaygı, terk edilme korkusu ve suçluluk duygusu oluşturabiliyor.

Çocuklar, anne ve babalarının ayrılmasını kendi davranışlarıyla ilişkilendirerek kendilerini sorumlu hissedebiliyor. Bu durum çocukların özgüvenini ve duygusal gelişimini olumsuz etkileyebiliyor.

Boşanma sürecinde ebeveynlerin birbirlerini çocuklar üzerinden cezalandırmaya çalışması, çocukları taraf seçmeye zorlaması veya iletişim aracı olarak kullanması da psikolojik yükü artırıyor. Ebeveynler arasındaki çatışmanın ortasında kalan çocuklar, yoğun stres yaşayabiliyor.

Sağlıklı boşanma mümkün mü?

Boşanmanın çocuklar üzerindeki etkisini belirleyen en önemli unsurlardan biri, ayrılık kararından sonra ebeveynlerin nasıl bir tutum sergilediği. Anne ve babanın evliliklerini sonlandırmış olsalar bile ebeveynlik sorumluluklarını birlikte sürdürebilmeleri büyük önem taşıyor.

Çocuğun diğer ebeveyniyle olan ilişkisinin korunması, tarafların birbirlerine saygılı davranması ve çocuğun çatışmaların dışında tutulması, bu sürecin daha sağlıklı atlatılmasına yardımcı oluyor.

TÜİK'in açıkladığı rakamlar Türkiye'de evlilik ve boşanma dinamiklerinin değiştiğini ortaya koyarken, Psikolog Rukan Yalçın'ın değerlendirmeleri de boşanmanın yalnızca iki kişinin ayrılmasından ibaret olmadığını gösteriyor. Ekonomik, toplumsal ve psikolojik boyutları bulunan bu süreçte özellikle çocukların korunması ve ebeveynlerin ayrılık sonrasında da sorumluluklarını sürdürmesi önem taşıyor.