Sinir hasarından kaynaklanan kronik nöropatik ağrının beyindeki işleyişini inceleyen St. Louis Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi araştırmacıları, beynin stres ve uyanıklık merkezi olarak bilinen “lokus seruleus” bölgesine odaklandı.
Çalışmada, bu bölgede ağrı iletimini engelleyen yeni bir mekanizma tespit edildi.
Sinir hasarı hücreleri aşırı uyardı
Fareler üzerinde gerçekleştirilen deneyler, sinir hasarının lokus seruleus bölgesindeki hücreleri aşırı uyardığını ve kronik ağrının devam etmesine yol açtığını gösterdi.
Araştırmacılar, beyin hücrelerinin yüzeyindeki “mu-opioid” reseptörleri işlevsiz kaldığında ağrı ve temas hassasiyetinin arttığını belirledi. Aynı reseptörlerin yeniden aktive edilmesinin ardından ise kronik ağrı semptomlarının tamamen gerilediği kaydedildi.
Bu bulgu, araştırmacıların kronik ağrının tedavisinde doğrudan belirli bir beyin bölgesini hedefleyen yöntemlere yönelmesini sağladı.
Yeni tedaviler için hedef olabilir
Diyabet, enfeksiyon veya sinir sıkışmasına bağlı kronik nöropatik ağrıların milyonlarca kişiyi etkilediğini ve mevcut tedavilerin yetersiz kaldığını vurgulayan araştırmanın başyazarı Doç. Dr. Jordan McCall, geleneksel opioidlerin taşıdığı risklere işaret etti.
McCall, “Morfin ve fentanil gibi geleneksel opioidler tüm vücuda yayılarak ciddi bağımlılık ve tolerans sorunlarına yol açıyor. Beyindeki bu reseptörlerin bir kapı bekçisi işlevi gördüğünün anlaşılması, doğrudan hedefe odaklanan ve yan etki barındırmayan yeni nesil tedavilerin geliştirilmesini sağlayabilir” ifadelerini kullandı.
Araştırmalar yeni moleküllere odaklandı
Araştırmacılar şimdi sinir sisteminin genel işleyişini etkilemeden lokus seruleus bölgesindeki reseptörleri hedefleyebilecek yeni moleküler tedaviler üzerinde çalışıyor.
Bu yaklaşımın amacı, kronik nöropatik ağrıyı kontrol altına alırken geleneksel opioidlerle ilişkilendirilen bağımlılık ve tolerans sorunlarından kaçınabilecek daha hedefli tedaviler geliştirmek. Uzmanlara göre yöntem, kronik ağrı yönetiminde daha etkili ve güvenli tedavilerin önünü açabilir.
