DNA örnekleri alınan atlara, mikroçip ile kimlik numarası verilip, nüfus kayıtları tutuluyor
Bursa’nın Karacabey ilçesinde Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’ne (TİGEM) bağlı Karacabey Tarım İşletmesi’nde yetiştirilen safkan Arap atlarının, tıpkı insanlar gibi nüfus kayıtları ve soy ağaçları tutuluyor. Soyları 7-8 nesil geriye kadar takip edilen atların anne ve babaları DNA testleriyle doğrulanırken, doğum bilgilerinden don renklerine, yüzlerindeki beyazlıklardan tırnak renklerine kadar tüm fiziksel özellikleri kayıt altına alınıyor. İnsanlardaki T.C. kimlik numarası gibi her ata özel bir mikroçip numarası veriliyor. Soy kütüğü doğrulanmayan atlar ise yarış pistlerine çıkamıyor.
A
Bursa’nın Karacabey ilçesinde Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’ne (TİGEM) bağlı Karacabey Tarım İşletmesi’nde yetiştirilen safkan Arap atlarının, tıpkı insanlar gibi nüfus kayıtları ve soy ağaçları tutuluyor. Soyları 7-8 nesil geriye kadar takip edilen atların anne ve babaları DNA testleriyle doğrulanırken, doğum bilgilerinden don renklerine, yüzlerindeki beyazlıklardan tırnak renklerine kadar tüm fiziksel özellikleri kayıt altına alınıyor. İnsanlardaki T.C. kimlik numarası gibi her ata özel bir mikroçip numarası veriliyor. Soy kütüğü doğrulanmayan atlar ise yarış pistlerine çıkamıyor.
İşletmede, safkan Arap atlarının soylarının korunması ve kayıtlı yetiştiriciliğin sürdürülmesi amacıyla kapsamlı bir kimliklendirme sistemi uygulanıyor. Türkiye’deki Arap atlarının gen kaynaklarının önemli bir bölümünü oluşturan TİGEM atlarının soy bilgileri, 1932 ve 1936 yıllarında Türkiye’ye getirilen damızlık atlara kadar uzanıyor. İşletmede yetiştirilen atların anne ve baba bilgileri, fiziksel özellikleri ve genetik kayıtları titizlikle takip ediliyor. Her atın soyunun 7-8 nesil geriye kadar izlenebildiği sistemde, 49 anne ve 12 baba soy hattı korunuyor. Atların kimliklendirilmesi için öncelikle DNA örnekleri alınarak anne ve baba doğrulaması yapılıyor. Genetik analizleri gerçekleştirilen atlara mikroçip takılarak özel bir kimlik numarası veriliyor.Üç veteriner hekimden oluşan komisyon tarafından yapılan kontrollerde, atların don renkleri, yüz ve ayaklarındaki beyaz işaretler, tırnak renkleri ve vücutlarındaki kıl dönmeleri gibi ayırt edici özellikleri tek tek kayıt altına alınıyor. Hazırlanan bilgiler, TİGEM’in 3 işletmesinde ve Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesindeki Yüksek Komiserler Kurulu sisteminde muhafaza ediliyor. Anne ve baba doğrulaması tamamlanmayan atlara, pedigri olarak adlandırılan soy kütüğü belgesi düzenlenemiyor. Atlar, bu belge olmadan resmi yarışlara katılamıyor.İşletmede yetiştirilen atların tamamının safkan Arap atı olduğuna dikkat çeken TİGEM Karacabey Tarım İşletmesi Müdür Yardımcısı Veteriner Hekim Eren Karabulut (41), “Türkiye’deki Arap atlarının tamamına yakınının gen kaynağı TİGEM atlarıdır. Burada gördüğünüz Kayasel isimli at, bizim damızlık aygırlarımızdan biri. Seklavi sülalesine mensup. Türkiye’de şu anda 49 anne hattı ve 12 baba hattı bulunuyor. Bu hatların her birinin 7-8 nesil geriye uzanan soyu ve kayıtları belli. Her birinin vücudundaki belirtilerin tamamı kayıt altına alınıyor. Bu kayıtlar sadece işletmemizde değil, Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesindeki Yüksek Komiserler Kurulu sisteminde de bulunuyor” diye konuştu.Atların kimliklendirilmesinde DNA analizinin zorunlu olduğunu vurgulayan Karabulut, şunları söyledi:Atların fiziksel özelliklerinin de ayrıntılı şekilde kaydedildiğini söyleyen Karabulut, “Bizde T.C. kimlik numarası olduğu gibi bu atların da mikroçip numarası var. Nüfus kayıtlarını da biz yapıyoruz. Kayıtlar, üç veteriner hekimin oluşturduğu komisyon eşliğinde tutuluyor. Atların anne-baba bilgileri, eşkal bilgileri, yapıları, don renkleri ve tırnaklarının renklerine kadar her özellikleri kayıtlı. Ayaklarındaki şekiller, yüzlerindeki beyazlıklar ve derilerindeki kıl dönmelerinin tamamı kayıt altına alınıyor. Atların tanımlaması bu şekilde yapılıyor. Resmi kayıtlar olmasa bile atlar, vücutlarındaki belirtilere göre tanımlanabiliyor” dedi.Soy kayıtlarının Arap atı yetiştiriciliğinin devamlılığı açısından önem taşıdığını belirten Karabulut, şöyle konuştu:
