Kanada Başbakanı Mark Carney, resmi temaslarda bulunmak üzere Ankara'ya geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Carney'i Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde resmi törenle karşıladı. İki lider, Beştepe'deki görüşmelerinin ardından ortak basın toplantısında Türkiye-Kanada ilişkilerinin geleceğine ilişkin kararları kamuoyuyla paylaştı.
Görüşmelerde ticaret, yatırım, savunma sanayii ve enerji alanları ele alındı. Gazze, Ukrayna ve Körfez'deki gelişmeler de liderlerin gündemindeydi.
Türkiye ile Kanada arasında stratejik ortaklık dönemi
Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ülke arasındaki ilişkilerin yeni bir aşamaya taşındığını belirterek şu açıklamayı yaptı:
"Bu ziyaretin en son çıktılarından birini, hiç şüphesiz Kanada ile ilişkilerimizi stratejik ortaklık düzeyine yükseltme kararımız teşkil etti. Stratejik ortaklık kararımızın katkısıyla önümüzdeki dönemde enerji, ticaret, ulaştırma ve savunma sanayii gibi birçok alanda yeni projeleri hayata geçirmeyi hedefliyoruz. Bu yönde atacağımız somut adımları içeren bir eylem planını da bugün kabul ettik."
İki ülke arasında ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine yönelik takvim de belirlendi.
Erdoğan, "Öncelikle ticaret ve yatırımların artırılmasını teminen Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerine yıl sonundan önce başlanmasını kararlaştırdık." dedi.
Ortak Ekonomik ve Ticari Komitenin daha etkin kullanılacağını belirten Erdoğan, komitenin bir sonraki toplantısına 2027 yılında özel sektör temsilcilerinin de katılımıyla Türkiye'nin ev sahipliği yapacağını bildirdi.
Ticaret hacminde hedef 10 milyar dolar
Görüşmenin ekonomik gündeminde iki ülke arasındaki ticaret hacminin artırılması yer aldı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, mevcut ticaret hacmi ve hedeflere ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Atacağımız bu adımlarla halen yaklaşık 3 milyar dolar civarında seyreden ticaret hacmimizi ilk olarak 5 milyara, akabinde de 10 milyar dolara çıkarmayı temenni ediyoruz."
Ulaştırma alanında da yeni bir düzenleme gündeme geldi. Erdoğan, "Güncellenen Hava Ulaştırma Anlaşması ile birlikte ülkelerimiz arasında doğrudan uçuşları yaklaşık iki katına çıkaracağız." açıklamasında bulundu.
İki lider, üçüncü ülkelerde ortak yatırım yapılabilecek alanları da değerlendirdi. Afrika, Latin Amerika, Orta Asya ve Uzak Doğu, iş birliği fırsatlarının ele alındığı bölgeler arasında yer aldı.
Türk Eximbank ile Kanada İhracatı Geliştirme Kurumu arasında 23 Ekim'de imzalanması planlanan mutabakat zaptının üçüncü ülkelerde ortak projelere katkı sağlaması bekleniyor.
Savunma sanayii ve nükleer enerjide iş birliği
Türkiye ile Kanada arasında savunma sektörü ortaklıklarına yönelik mutabakat zaptı imzalandı. Görüşmelerde nükleer enerji, LNG, madencilik ve kritik mineraller de ele alındı.
Erdoğan, savunma alanındaki gelişmelere ilişkin şunları söyledi:
"Kıymetli basın mensupları, malumunuz olduğu üzere Kanada ile savunma sanayii ve nükleer enerji alanlarında yakın temas halindeyiz. Savunma sanayii iş birliğinin önemine vakıf iki müttefikiz. Bunu son olarak Ankara'da yaptığımız NATO Zirvesi sırasında da gördük."
Kanada öncülüğünde kurulmakta olan Savunma Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası'nın iki ülke arasındaki savunma sanayii iş birliğini desteklemesi bekleniyor.
Enerji alanındaki görüşmelere de değinen Erdoğan, "Enerji alanında madencilikten LNG'ye, kritik minerallerden nükleer enerjiye kadar geniş bir iş birliği alanı mevcut. Enerji bakanlıklarımız arasında kabul edilen enerji alanında iş birliğine dair ortak bildiri, nükleer dahil bu alandaki ciddi potansiyele işaret ediyor." dedi.
Gazze ve Ukrayna gündeme geldi
Liderler, ikili ilişkilerin yanında bölgesel gelişmeleri de değerlendirdi. Erdoğan, Ukrayna ve Körfez'de kalıcı barış için diplomatik yöntemlerin kullanılmasını temenni ettiklerini söyledi.
Gazze konusunda Kanada'nın yaptırım adımlarına değinen Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
"Gazze'de ise Kanada'nın diğer bazı müttefiklerle birlikte istilacı yerleşimlere yönelik yaptırım adımlarını İsrail hükümetinin ihlallerinin caydırılması noktasında isabetli bir adım olarak görüyoruz. Bölgemizde barış ve istikrarın tesisi noktasında bu yöndeki tutumlarını sürdürmelerini temenni ediyoruz."
Cumhurbaşkanı Erdoğan, ilişkilerin geleceğine yönelik alınan kararların uygulamaya geçirilmesini hedeflediklerini belirterek, "İlişkilerimizi stratejik ortaklık düzeyine çıkarmamız kağıt üzerinde kalacak sembolik bir adım olmayacaktır." dedi.
Kanada'ya gerçekleştireceği ziyarette iki ülkenin iş insanlarını bir araya getirmeyi planladığını da açıkladı.
Carney: Türkiye istisnai bir ortak
Kanada Başbakanı Mark Carney ise Türkiye'nin bölgesel çatışmaların çözümündeki rolüne değinerek iki ülke arasındaki iş birliğinin geliştirilmesini desteklediklerini ifade etti.
Carney, Türkiye'nin Kanada açısından konumunu şu sözlerle anlattı:
"Türkiye dünyanın farklı bölgelerinde çetrefilli çatışmaların çözümünde çok önemli bir rol oynuyor. Kanada güvenilir ortaklarla derin ortaklıklar kurma peşinde. Türkiye bu açıdan istisnai bir ortak."
Savunma sanayii iş birliğinin şirketleri bir araya getireceğini, istihdam ve ihracat fırsatları oluşturacağını belirten Carney, NATO içindeki ortaklığın güçlendirilmesine de vurgu yaptı.
Enerji alanında LNG, nükleer teknoloji, temiz enerji ve kritik mineraller üzerinde çalışabileceklerini dile getirdi.
Kanada Başbakanı, Türkiye'nin COP31 kapsamındaki çalışmalarına da değinerek ülkesinin iklim alanında iş birliğine hazır olduğunu söyledi.
Carney, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
"Biz bugün yeni bir stratejik ortaklığın tohumlarını ektik. Yeni fırsatlar yaratacağız. Halkımız, firmalarımız, şirketlerimiz için daha fazla refah ve daha fazla güvenlik sağlayacağız ülkelerimize. Hem kendi halklarımıza hem de başka halklara bu bölgede ve daha da geniş bir coğrafyada. Bu ortaklık ümit ediyoruz ki gelecek nesiller boyunca güçlenerek devam edecek. Yurtta sulh, cihanda sulh, çok teşekkürler."
