Turuncu rengi ve kendine özgü aromasıyla yaz aylarının en çok tüketilen meyvelerinden biri olan kayısı, yalnızca lezzetiyle değil besin içeriğiyle de dikkat çekiyor. Kayısı; lif, A vitamini öncülleri, C vitamini, potasyum ve çeşitli antioksidan bileşenler içeriyor.
Özellikle sindirim sistemi açısından öne çıkan kayısının içerdiği lif, bağırsak hareketlerinin düzenlenmesine yardımcı olabilir. Ancak kayısının tek başına herhangi bir hastalığı tedavi ettiği düşünülmemeli; sağlıklı ve dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilmelidir.
KAYISI BAĞIRSAKLARI ÇALIŞTIRIR MI?
Kayısının bağırsak sağlığı açısından öne çıkmasının en önemli nedenlerinden biri lif içeriği. Cleveland Clinic'e göre bir fincan kayısı yaklaşık 3,1 gram lif içeriyor. Kayısıda hem çözünür hem de çözünmez lif bulunuyor. Çözünmez lif dışkının bağırsaktan ilerlemesine yardımcı olurken, çözünür lif bağırsaktaki yararlı bakterileri destekleyebiliyor.
Lif tüketiminin artırılması, özellikle kabızlığın önlenmesi ve giderilmesinde önemli bir rol oynuyor. ABD Ulusal Diyabet, Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü (NIDDK), yetişkinlerin yaş ve cinsiyetlerine bağlı olarak günlük 22-34 gram lif tüketmesini öneriyor. Lif tüketimi artırılırken yeterli sıvı alınması da önem taşıyor.
KAYISININ FAYDALARI NELER?
Kayısının dengeli bir beslenme düzenine dahil edilmesi çeşitli açılardan fayda sağlayabilir.
SİNDİRİM SİSTEMİNİ DESTEKLER
Kayısıdaki diyet lifi bağırsak hareketlerinin düzenlenmesine katkı sağlayabilir. Lif, dışkının bağırsaktan daha rahat ilerlemesine yardımcı olur ve düzenli bağırsak hareketlerini destekler.
KABIZLIĞA KARŞI DESTEK OLABİLİR
Lif içeren meyveler, kabızlığın önlenmesine ve hafifletilmesine yardımcı olabilir. Kayısı da bu açıdan beslenme düzenine eklenebilecek meyvelerden biridir. Ancak kabızlık şikayetinde yalnızca tek bir besine güvenmek yerine yeterli lif, sıvı ve fiziksel aktivitenin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
GÖZ SAĞLIĞINI DESTEKLEYEBİLİR
Kayısı, vücudun A vitaminine dönüştürebildiği beta-karoten açısından zengindir. A vitamini normal görme fonksiyonları için önemlidir. Kayısıda bulunan lutein ve zeaksantin gibi bileşenler de göz sağlığı açısından dikkat çekmektedir.
BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNE KATKI SAĞLAR
Kayısı, C vitamini başta olmak üzere çeşitli vitamin ve antioksidan bileşenler içerir. Bu besin öğeleri normal bağışıklık fonksiyonlarının desteklenmesinde rol oynar.
CİLT SAĞLIĞINI DESTEKLER
Kayısıda bulunan beta-karoten, A vitamini öncülleri ve antioksidan bileşenler cilt sağlığını destekleyen besin öğeleri arasında yer alır. Bu nedenle kayısı, vitamin ve antioksidanlardan zengin bir beslenme düzeninin parçası olabilir.
POTASYUM İÇERİR
Kayısı aynı zamanda potasyum açısından da iyi bir meyve seçeneğidir. Bir fincan dilimlenmiş çiğ kayısı yaklaşık 427 miligram potasyum içerir. Potasyum; kas fonksiyonları, sıvı dengesi ve normal kan basıncının korunması gibi vücut fonksiyonlarında rol oynar.
TAZE KAYISI MI, KURU KAYISI MI?
Hem taze hem de kuru kayısı beslenme açısından değerli olabilir ancak aralarında önemli farklar bulunur.
Taze kayısı daha yüksek su içeriğine sahipken, kurutulmuş kayısıda suyun büyük bölümü uzaklaştırıldığı için şeker, kalori ve besin öğeleri daha yoğun hale gelir. Bu nedenle kuru kayısı tüketirken porsiyona dikkat etmek gerekir.
Özellikle fazla miktarda kuru kayısı tüketmek bazı kişilerde gaz, şişkinlik veya ishale yol açabilir. Hassas bağırsakları olan kişilerin kendi toleranslarını dikkate alması önemlidir.
KAYISI TÜKETİRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Kayısı çoğu kişi için sağlıklı beslenmenin bir parçası olabilir. Ancak aşırı tüketim, özellikle kuru kayısıda, sindirim sistemi şikayetlerine neden olabilir.
Lif tüketimini artıran kişilerin yeterli su içmesi de önemlidir. NIDDK, lifin bağırsaklarda daha iyi çalışabilmesi için yeterli sıvı tüketilmesini öneriyor.
Ayrıca uzun süren kabızlık, dışkıda kan, şiddetli veya sürekli karın ağrısı, kusma, ateş ya da açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtiler varsa yalnızca beslenme değişiklikleriyle yetinilmemesi ve sağlık uzmanına başvurulması gerekiyor.
