Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’nın yürüttüğü dijitalleştirme çalışmalarına ilişkin güncel verileri paylaştı. Yüzlerce yıllık kültür ve ilim mirasının dijital ortamda koruma altına alındığını belirten Ersoy, 485 bin yazma ve nadir matbu eserin dünyanın farklı yerlerinden erişilebilir hale getirildiğini açıkladı.

485 BİN ESER DİJİTAL ORTAMDA

TÜYEK tarafından hazırlanan yazma eser portalında 485 bin yazma ve nadir matbu eserin künye bilgileri yer alıyor. Kullanıcılar, haftanın her günü ve günün her saatinde eserleri dijital ortamda inceleyebiliyor.

Bakan Ersoy’un paylaştığı verilere göre portalın 30 bini aşkın üyesi bulunuyor. Platform bugüne kadar 1 milyon 366 bin 708 ziyaretçiye ulaştı.

Portalda şimdiye kadar 5 milyon 863 bin 19 eser görüntülemesi gerçekleştirildi. Görüntülenen sayfa sayısı 15 milyon 435 bin 539, indirilen sayfa sayısı ise 1 milyon 603 bin 275 oldu.

ESERLER ÜCRETSİZ İNCELENEBİLİYOR

Dijital portal sayesinde geçmişleri yüzyıllar öncesine uzanan eserler dünyanın herhangi bir yerinden incelenebiliyor.

Eserlerin dijital ortamda görüntülenebilmesi araştırmacılar açısından önemli bir kolaylık sağlarken, indirme işlemi için ücretsiz üyelik gerekiyor.

Böylece araştırmacıların fiziksel nüshalara sürekli erişim ihtiyacının azaltılması ve eserlerin kullanım kaynaklı yıpranmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

 

1500 YILLIK ESERLER KORUMA ALTINDA

TÜYEK bünyesinde bulunan bazı yazma eserlerin geçmişi 1500 yıl öncesine kadar uzanıyor. Yüzyıllar boyunca farklı kişiler ve kurumlar tarafından korunan eserler; afetler, uygun olmayan saklama koşulları, ihmal ve zamanın etkisi nedeniyle hassas durumda bulunuyor.

Yazma eserler yalnızca içerdikleri metinler açısından değil, aynı zamanda cilt, tezhip, hat ve kağıt özellikleri bakımından da önemli kültürel ve sanatsal değer taşıyor.

Eserlerin hazırlanma sürecinde müellif, mütercim, müstensih, mücellit ve müzehhip gibi farklı kişilerin katkıları da tarihi değerlerinin bir parçasını oluşturuyor.

FİZİKSEL BÜTÜNLÜĞE ZARAR VERİLMİYOR

Dijitalleştirme işlemleri, eserlerin fiziksel bütünlüğünü koruyacak şekilde gerçekleştiriliyor. Çalışma öncesinde her eser konservasyon açısından değerlendiriliyor ve gerekli koruyucu önlemler alınıyor.

Ardından eserler, yüksek çözünürlüklü dijital görüntüler oluşturulacak şekilde kayıt altına alınıyor. Eserlere ilişkin bibliyografik bilgiler de uluslararası kataloglama standartlarına uygun şekilde hazırlanıyor.

Dijitalleştirme sürecini tamamlayan eserler daha sonra TÜYEK’in resmi internet sitesi üzerinden erişime açılıyor.

KÜLTÜR MİRASI DİJİTAL ORTAMDA KORUNUYOR

Dijitalleştirme çalışmaları sayesinde tarihi eserlerin içerikleri olası afetlere karşı da dijital ortamda korunuyor. Aynı zamanda araştırmacıların eserlere uzaktan ulaşabilmesi, özgün nüshaların sık sık raflardan çıkarılmasını ve buna bağlı kullanım kaynaklı yıpranmayı azaltıyor.

TÜYEK, görüntü kalitesi ve koruma standartlarının geliştirilmesi amacıyla yeni teknolojileri takip ederken, yapay zeka dahil olmak üzere yeni teknolojilerin imkanlarından yararlanarak dijital kültür hazinesini geliştirmeyi sürdürüyor.

YAZMA ESER PORTALINA NASIL ERİŞİLİR?

485 bin yazma ve nadir matbu esere ilişkin künye bilgilerinin yer aldığı dijital portala TÜYEK’in resmi internet sitesi üzerinden erişilebiliyor.

Kullanıcılar portal üzerinden eserleri inceleyebilirken, dijital içeriklerin indirilmesi için ücretsiz üyelik oluşturulması gerekiyor.

Böylece Türkiye’nin yüzyıllar boyunca oluşan yazma eser mirası, fiziksel nüshaların korunmasına katkı sağlayacak şekilde dijital ortamda araştırmacıların ve kültür meraklılarının erişimine sunuluyor.