Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi Basın Bilgilendirme Toplantısı ve Bütçe Bağlama Töreni'nde ekonomiye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bütçe teklifinin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulacağını bildiren Yılmaz, fiyat istikrarı, mali disiplin ve üretim odaklı büyümenin temel öncelikler arasında yer aldığını söyledi.
Yılmaz, 2027 bütçesinin makroekonomik istikrarı koruyacak, enflasyonla mücadeleyi destekleyecek ve kamu kaynaklarının etkin kullanımını sağlayacak şekilde hazırlandığını belirtti. Bütçenin yatırımları, istihdamı, üretimi ve ihracatı desteklemesinin yanı sıra ekonominin dış gelişmelere karşı dayanıklılığını artırmayı amaçladığını ifade etti.
Yeni bütçeyi "dayanıklılık, refah ve dönüşüm" bütçesi olarak tanımlayan Yılmaz, bunun AK Parti hükümetlerinin 25'inci, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin dokuzuncu ve Türkiye Yüzyılı'nın dördüncü bütçesi olduğunu kaydetti.
Enflasyonda yıl sonu tahmini yüzde 28,4
Ekonomi programının önceliğinin fiyat istikrarı olduğunu vurgulayan Yılmaz, Haziran 2024'te başlayan dezenflasyon sürecinde ilerleme sağlandığını belirtti. Enerji ve emtia fiyatlarından kaynaklanan dalgalanmalara rağmen enflasyonun ana eğiliminde iyileşmenin sürdüğünü söyledi.
Yılmaz, enflasyon beklentilerine ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"2024 Haziran ayında başlayan dezenflasyon sürecinde önemli ilerleme kaydedilmiştir. 2026 yılında enerji ve emtia fiyatlarındaki gelişmeler nedeniyle dönemsel dalgalanmalar yaşansa da enflasyonun ana eğilimindeki iyileşme devam etmektedir. Programımızın temel önceliği fiyat istikrarıdır. Bu doğrultuda para politikasındaki kararlı duruşu mali disiplin ve gelirler politikalarıyla desteklemeye devam edilecektir. Uzun bir aradan sonra eylülde yüzde 30'un altına inen enflasyon oranının, yıl sonunda yüzde 28,4 olacağını tahmin ediyoruz. Sosyal konut ve gıda başta olmak üzere arz yönlü politikalar ile bu düşüşü devam ettireceğiz. Bu politika çerçevesiyle tüketici enflasyonunun 2027 yılı sonunda yüzde 21 seviyesine gerilemesini öngörüyoruz. Orta vadede ise kalıcı tek haneli enflasyona ulaşmayı hedefliyoruz."
Ekonomide 2027 büyüme hedefi yüzde 4,2
Türkiye ekonomisinin 2025 yılında yüzde 3,7 büyüdüğünü hatırlatan Yılmaz, 2026 büyüme beklentisinin yüzde 3,3, 2027 tahmininin ise yüzde 4,2 olduğunu açıkladı. Program dönemi sonunda büyümenin yüzde 5 seviyesine ulaşmasının hedeflendiğini belirtti.
Küresel ekonomideki gelişmelere de değinen Yılmaz, IMF tahminlerine göre dünya ekonomisinin 2026'da yüzde 3,1, 2027'de yüzde 3,4 büyümesinin beklendiğini söyledi. Küresel ticaret hacmindeki artışın ise gelecek yıl yüzde 4,7'ye ulaşmasının öngörüldüğünü aktardı.
Yılmaz, Türkiye'nin yatırım, istihdam, üretim ve ihracat alanlarında kazanımlar elde ettiğini belirterek teknolojik dönüşümün hızlandırılacağını, tarımda verimlilik ve sanayide yüksek katma değerli üretimin destekleneceğini ifade etti.
İşsizlikte düşüş, ihracatta artış beklentisi
İşgücü piyasasına ilişkin hedefleri de paylaşan Yılmaz, işsizlik oranının 2026'da yüzde 8,1'e, 2027'de ise yüzde 8'e gerilemesini beklediklerini bildirdi. Gelecek yıl istihdamın 657 bin kişi artmasının ve işgücüne katılım oranının yüzde 53,4'e yükselmesinin öngörüldüğünü söyledi.
2026'nın ocak-eylül döneminde ihracatın yüzde 5,2 artarak 211 milyar dolara ulaştığını belirten Yılmaz, yıllıklandırılmış ihracatın 283,7 milyar dolarla tarihî yüksek seviyesine çıktığını kaydetti. Hizmet ihracatının 125 milyar dolara ulaştığını, toplam mal ve hizmet ihracatının ise 410 milyar dolar seviyesine yükselmesinin beklendiğini açıkladı.
Orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki payının yüzde 44'e çıktığını belirten Yılmaz, bu oranın yüzde 50'nin üzerine taşınmasının hedeflendiğini söyledi.
2027 bütçesinde gelir ve gider rakamları açıklandı
2027 yılı merkezi yönetim bütçesinde giderlerin 27 trilyon 276 milyar lira, gelirlerin ise 23 trilyon 408 milyar lira olması öngörülüyor. Gelecek yıl millî gelirin 111 trilyon liraya ulaşması beklenirken bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının yüzde 3,5 seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.
Deprem harcamaları hariç tutulduğunda bu oranın yüzde 2,8 olması bekleniyor. Yılmaz, 2026 yılı için başlangıçta yüzde 3,5 olarak belirlenen bütçe açığı oranının ise yüzde 3,1'e gerilemesinin öngörüldüğünü bildirdi.
Bütçe gelirleri içinde gelir vergisinden 5 trilyon 533 milyar, kurumlar vergisinden 2 trilyon 223 milyar, özel tüketim vergisinden 3 trilyon 284 milyar ve katma değer vergisinden 5 trilyon 681 milyar lira gelir elde edilmesi hedefleniyor. Diğer vergi gelirleri 3 trilyon 184 milyar, vergi dışı gelirler ise 3 trilyon 502 milyar lira olarak hesaplandı.
Gider kalemlerinde personel harcamalarına 7 trilyon 117 milyar, mal ve hizmet alımlarına 2 trilyon 184 milyar, cari transferlere 10 trilyon 240 milyar ve faiz ödemelerine 3 trilyon 975 milyar lira ayrılması planlanıyor. Sermaye giderleri için 1 trilyon 855 milyar, sermaye transferleri için 750 milyar, borç verme giderleri için 613 milyar ve yedek ödenekler için 542 milyar lira öngörülüyor.
Deprem bölgesine ve kentsel dönüşüme yeni kaynak
Yılmaz, 2023-2026 döneminde deprem bölgesinin yeniden inşası için güncel fiyatlarla 5,4 trilyon lira harcandığını, bunun yaklaşık 104 milyar dolara karşılık geldiğini söyledi. Bölgede 455 bin 357 bağımsız bölümün tamamlanarak teslim edildiğini belirtti.
2027 bütçesinde deprem hasarlarının giderilmesi ve afetlere dayanıklılığın artırılması için 769 milyar lira ödenek ayrıldığını bildiren Yılmaz, kentsel dönüşüm kaynaklarının yüzde 176 artırılarak 276 milyar liraya çıkarıldığını açıkladı.
Dar gelirli vatandaşlar, engelliler ve yeni evlenecek gençler için sosyal konut projelerinin hızlandırılacağını belirten Yılmaz, kiralık sosyal konut uygulamasının da yaygınlaştırılacağını ifade etti.
Eğitim ve sağlık bütçesinde yeni ödenekler
2027 bütçesinde eğitime 3 trilyon 747 milyar lira kaynak ayrıldığını açıklayan Yılmaz, bunun merkezi yönetim bütçesinin yüzde 13,7'sine karşılık geldiğini söyledi.
Millî Eğitim Bakanlığına 2 trilyon 459 milyar, yükseköğretim kurumlarına ise 872 milyar lira ödenek öngörüldü. Yılmaz, öğretmen sayısının 2002'de yaklaşık 510 bin iken Ekim 2026 itibarıyla 1 milyon 40 bine ulaştığını belirtti. Türkiye'nin PISA 2025 sonuçlarında OECD ülkeleri arasında puanını en fazla artıran ülke olduğunu da ifade etti.
Sağlık hizmetlerine merkezi yönetim bütçesinden 2 trilyon 134 milyar lira ayrıldığını bildiren Yılmaz, Sosyal Güvenlik Kurumu ve yükseköğretim kurumlarının harcamaları da eklendiğinde toplam sağlık kaynağının 4 trilyon 532 milyar liraya ulaştığını açıkladı.
Sosyal desteklere 1,3 trilyon liranın üzerinde kaynak
Yılmaz, sosyal yardım ve destekler için 2027 bütçesinde 1 trilyon 341 milyar lira ayrıldığını belirtti. Bu tutarın toplam bütçenin yüzde 4,9'una karşılık geldiğini söyledi.
Sosyal konut finansmanı için 250 milyar, ödeme gücü bulunmayan vatandaşların sağlık primleri için 186 milyar, yaşlı ve engelli aylıkları için 132 milyar, evde bakım desteği için 109 milyar, engellilerin eğitim desteği için 90 milyar ve doğum yardımları için 84 milyar lira ödenek planlandı.
Ekonomik yoksunluk içindeki çocukların aileleri yanında desteklenmesine 29 milyar, engellilerin eğitim taşıma giderlerine 19 milyar ve koruyucu aile uygulamasına yaklaşık 4 milyar lira ayrıldı.
Elektrik ve doğal gaz destekleri sürecek
Enerji sübvansiyonları için 2027 bütçesinde yüzde 62 artışla 605 milyar lira kaynak öngörüldüğünü açıklayan Yılmaz, ekim ayında mesken abonelerine düşük kademede doğal gazda yüzde 56, elektrikte ise yüzde 53 oranında devlet desteği uygulandığını belirtti.
Asgari ücrete kadar olan ücretlerin vergi dışında tutulmasıyla çalışanların gelirlerine 2027'de 1 trilyon 460 milyar lira katkı sağlanacağını söyleyen Yılmaz, enerji destekleri ve vergi istisnasıyla birlikte sosyal harcamaların toplam 3 trilyon 406 milyar liraya ulaşacağını ifade etti.
Tarım ve reel sektöre ayrılan kaynaklar
Tarım sektörü için 2027 bütçesinde toplam 1 trilyon 305 milyar lira imkân sağlandığını belirten Yılmaz, bunun 342 milyar lirasının vergi harcamalarına, 325 milyar lirasının tarımsal kredi desteğine, 268 milyar lirasının yatırımlara ve 235 milyar lirasının destek programlarına ayrıldığını açıkladı. Tarımsal KİT'lerin finansmanı, müdahale alımları ve ihracat destekleri için ise 135 milyar lira öngörüldü.
Çiftçilerin mazot maliyetinin yüzde 50'sinin, gübre maliyetinin ise yüzde 25'inin karşılandığını belirten Yılmaz, tarımsal kredilerde faiz giderinin ortalama yüzde 70'inin Hazine tarafından üstlenildiğini söyledi.
Reel sektör destekleri için tarımsal kredi sübvansiyonları dışında 658 milyar lira ödenek ayrıldığını aktaran Yılmaz, işveren prim desteği, esnaf kredileri, sanayi teşvikleri ve ihracat desteklerinin sürdürüleceğini kaydetti.
Savunma ve güvenlik harcamalarına 3,4 trilyon liranın üzerinde ödenek
Savunma sanayisinde dışa bağımlılığın azaltılması ve kritik teknolojilerde yerli kapasitenin geliştirilmesi hedeflerini yineleyen Yılmaz, silah, mühimmat ve savunma sistemleri alımlarına ilişkin ödeneklerin yüzde 229 artırıldığını bildirdi.
2027 bütçesinde savunma harcamaları için 2 trilyon 206 milyar, iç güvenlik için ise 1 trilyon 248 milyar lira kaynak ayrılması planlandı.
Yerel yönetimlere ayrılan toplam kaynağın 2 trilyon 384 milyar liraya yükseltildiğini belirten Yılmaz, belediyeler ve il özel idarelerine aktarılan kaynakların bütçe içindeki payının yüzde 8,7'ye çıktığını söyledi.
Ulaştırma, enerji, madencilik ve altyapı projelerini kapsayan yatırımlara ise 2 trilyon 849 milyar lira ayrıldığı açıklandı.
Bütçe teklifi TBMM'ye sunulacak
2027 bütçesinin sosyal adalet, dijital kalkınma, yeşil dönüşüm ve üretim odaklı büyüme hedefleri doğrultusunda hazırlandığını belirten Yılmaz, gelecek hafta TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda daha ayrıntılı bir sunum yapacağını bildirdi.
Yılmaz'ın konuşmasının ardından Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı İsmail İlhan Hatipoğlu ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel'in katılımıyla bütçe bağlama töreni gerçekleştirildi.
