Kredi kartıyla ödeme yapan tüketiciler, alışveriş sırasında POS cihazlarında yaşanan teknik sorunlar nedeniyle farkında olmadan aynı ürün veya hizmet için iki kez ödeme yapabiliyor. Özellikle bağlantı kesintileri ve sistem hataları sırasında ilk işlemin başarısız olduğu düşünülerek ödemenin tekrarlanması, mükerrer tahsilat riskini ortaya çıkarıyor.

Ödeme bankadan onaylandığı halde POS ekranına hata mesajı yansıması, tüketicinin hesabında aynı tutara ilişkin birden fazla işlem kaydı oluşmasına neden olabiliyor. Bu durumun gerçek bir çift tahsilat mı yoksa geçici bir provizyon kaydı mı olduğunun belirlenmesi gerekiyor.

POS cihazındaki hata çift ödemeye dönüşebilir

Alışveriş sırasında POS cihazının donması, internet bağlantısının kesilmesi veya banka onayının ekrana ulaşmaması, ödeme işleminin tamamlanmadığı izlenimini oluşturabiliyor.

Böyle durumlarda ilk işlemin durumu kontrol edilmeden kartın yeniden okutulması, bankanın daha önce onayladığı ödemenin ikinci kez alınmasına neden olabiliyor.

Örneğin 2 bin liralık bir alışverişte, iki işlemin de onaylanması halinde kart limitinden toplam 4 bin lira düşülebiliyor. Özellikle kasaların yoğun olduğu saatlerde bu tür hataların fark edilmesi güçleşebiliyor.

Her çift işlem kaydı mükerrer tahsilat anlamına gelmiyor

Banka uygulamasında aynı tutarın iki kez görünmesi, her zaman paranın iki defa tahsil edildiğini göstermiyor.

İşlemlerden biri tamamlanmış ödeme olarak kaydedilirken diğeri bekleyen provizyon durumunda bulunabiliyor. Bankaların uyguladığı güvenlik ve işlem süreçleri kapsamında bu geçici kayıtlar belirli bir süre sonra kendiliğinden kaldırılabiliyor.

Bu nedenle tüketicilerin, hesap hareketlerinde gördükleri işlemlerin kesinleşmiş harcama mı yoksa provizyon aşamasında mı olduğunu kontrol etmesi önem taşıyor.

POS hata verdiğinde ne yapılmalı?

Ödeme sırasında cihazın hata vermesi halinde kartı yeniden okutmadan önce mobil bankacılık uygulamasından işlem geçmişinin incelenmesi gerekiyor.

İş yerinden ilk ödemenin onaylanıp onaylanmadığının kontrol edilmesi de aynı tutarın ikinci kez çekilmesini önleyebiliyor.

Mükerrer tahsilatın kesinleşmesi durumunda ise öncelikle alışveriş yapılan işletmeye başvurularak işlem iptali veya ücret iadesi talep edilebiliyor.

İşletmeyle yapılan görüşmeden sonuç alınamaması halinde tüketiciler, kartlarını veren bankaya harcama itirazı (chargeback) başvurusunda bulunabiliyor. Böylece bankalar arasında işlemin incelenmesine yönelik süreç başlatılıyor.

Bankadan sonuç alınamazsa hakem heyetine başvuru

Bankaya yapılan itirazların sonuçsuz kalması halinde tüketicilerin başvurabileceği yollardan biri de Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Bireysel Müşteri Hakem Heyeti oluyor.

İlgili başvurularda bankanın yanıt vermesi için azami 20 günlük süre bulunduğu belirtilirken, talebin reddedilmesi veya yanıtsız kalması durumunda uyuşmazlık e-Devlet üzerinden TBB Bireysel Müşteri Hakem Heyetine taşınabiliyor.

Kaynak metinde aktarılan 2026 yılı uygulama esaslarına göre, 51 bin 158 liraya kadar olan uyuşmazlıklarda hakem heyeti kararları bankalar açısından bağlayıcı nitelik taşıyor.

Fiş ve POS sliplerini saklamak önemli

Çift çekim itirazlarında işlemin belgelerle desteklenmesi, başvurunun değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.

Bu nedenle alışverişe ait kasa fişi ve POS sliplerinin saklanması gerekiyor. Belgelerde yer alan tarih, saat ve terminal numarası gibi bilgiler, aynı alışveriş için birden fazla ödeme alınıp alınmadığının belirlenmesinde kullanılabiliyor.

Tüketicilerin ödeme sonrasında banka hareketlerini kontrol etmesi ve şüpheli işlemlerde gecikmeden işletme veya bankayla iletişime geçmesi, olası mağduriyetlerin giderilmesini kolaylaştırabiliyor.