ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi’nin (NASA) yeni nesil uzay teleskobu Roman’ın uzay yolculuğu başladı. Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden SpaceX’in Falcon Heavy roketiyle fırlatılan teleskop, roketten ayrılmasının ardından hedef yörüngesine doğru ilerlemeye başladı.
Roman’ın yaklaşık üç ay sürecek yolculuğunun sonunda Dünya’dan 1,6 milyon kilometre uzaklıktaki hedef yörüngesine ulaşması planlanıyor.
NASA’nın paylaştığı bilgilere göre Roman’ı önceki uzay teleskoplarından ayıran özelliklerinden biri görüş alanı olacak. Teleskobun görüş alanının Hubble ve James Webb uzay teleskoplarına kıyasla 100 kat daha geniş olduğu kaydedildi.
Yüz binlerce yeni ötegezegen aranacak
Roman’ın görevlerinden biri Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerin haritalandırılması olacak. NASA, teleskobun çalışmaları sırasında yüz binlerce yeni ötegezegen tespit etmesini bekliyor.
NASA Yöneticisi Nicky Fox, basın toplantısında Roman’ın görevine ilişkin şunları söyledi:
“Roman, evrene bakış açımızı kökten değiştirecek. Bu teleskop sayesinde 100 bine yakın yeni ötegezegen keşfetmeyi öngörüyoruz. NASA olarak en temel hedeflerimizden biri olan 'Evrende yalnız mıyız?' sorusuna yanıt arayacağız. Uzak gezegenlerin atmosfer yapılarını inceleyerek yaşama elverişli olup olmadıklarını belirlemeye çalışacağız"
Teleskobun ana görev süresi 5 yıl olarak planlandı. NASA, bu sürenin 10 yıla kadar uzatılmasını hedeflerken Roman’dan gelecek ilk görüntülerin 2027 yılının başlarında yayımlanması planlanıyor.
Karanlık madde ve karanlık enerjiyi inceleyecek
Roman’ın çalışma alanı yalnızca ötegezegenlerle sınırlı olmayacak. Uzmanlar, teleskobun karanlık madde ve karanlık enerjinin haritalandırılmasına yönelik araştırmalara katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
Evrenin yaklaşık yüzde 95’ini oluşturduğu düşünülen karanlık madde ve karanlık enerjinin yapısı henüz tam olarak çözülebilmiş değil. Roman’dan elde edilecek veriler de bu alandaki çalışmalarda kullanılacak.
Teleskobun üreteceği veri miktarı da yüksek olacak. NASA’ya göre Roman, görev yaptığı süre boyunca her gün yaklaşık 1,4 terabayt veri gönderecek. Bu verilerin incelenmesinde yapay zeka ve makine öğrenimi sistemlerinin yanı sıra gönüllü bilim insanlarının desteğinden yararlanılacak.
İlk görüntüler 2027'de incelenecek
Teleskop, adını NASA’nın ilk başastronomu Nancy Grace Roman’dan aldı. Roman, Hubble Uzay Teleskobu’nun geliştirilmesinde önemli rol üstlenen isimler arasında yer almıştı.
Roman teleskobunun yönetimini NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi üstleniyor. Projede çeşitli uluslararası bilim kurumları da görev alıyor.
Yaklaşık üç aylık yolculuğun ardından hedef yörüngesine ulaşması beklenen Roman’ın ilk görüntülerini NASA’nın 2027 yılının başlarında yayımlaması planlanıyor.
