TOBB ETÜ Endüstri Mühendisliği Bölümü 4’üncü sınıf öğrencileri Zeynep Akyol, Yusuf Berat Doğan, Ece Gamze Ergün, Emine Göllüce, Melike Korkmaz ve Merve Şahin tarafından geliştirilen proje, yangın riskinin yüksek olduğu bölgelere ekip ve araçların en doğru noktalarda konuşlandırılmasını hedefliyor.
BİNLERCE NOKTA ARASINDAN EN UYGUN KONUMU BELİRLİYOR
ATLAS sistemi, haritadaki binlerce olası konumu matematiksel yöntemlerle analiz ederek, yangın riski yüksek bölgelere en kısa sürede ulaşılabilecek noktaları belirliyor. Böylece söndürme ekipleri ve araçların stratejik noktalarda konumlandırılmasıyla orman yangınlarına daha erken müdahale edilmesi amaçlanıyor.
Orman Genel Müdürlüğü’nün saha verileri kullanılarak gerçekleştirilen pilot çalışmalarda, ekip binalarının uygun noktalara konumlandırılmasıyla yaklaşık yüzde 30, araçların stratejik noktalara yerleştirilmesiyle ise yüzde 60 seviyesinde süre kazanımı sağlandı.
Proje, Yöneylem Araştırması ve Endüstri Mühendisliği Ulusal Kongresi’nde (YAEM 2026) ikincilik ödülüne layık görüldü.
“İLK MÜDAHALE SÜRESİ EN ÖNEMLİ FAKTÖRLERDEN”
Projede görev alan öğrencilerden Yusuf Berat Doğan, çalışmanın artan orman yangınlarına çözüm üretme amacıyla geliştirildiğini belirtti. Literatürdeki çalışmaların incelenmesinin ardından yangının büyümesini etkileyen en önemli faktörlerden birinin ilk müdahale süresi olduğunu belirlediklerini aktaran Doğan, bu süreyi azaltmak için iki farklı yöntem üzerinde çalıştıklarını söyledi.
Doğan, ilk yöntemin ekip binalarının riskli ormanlık alanlara yakın konumlandırılması, ikinci yöntemin ise yüksek yangın riski bulunan günlerde devriye araçlarının en uygun noktalara yönlendirilmesi olduğunu ifade etti.
Mevcut sistemde 200 ekip binasıyla yaklaşık yüzde 30'luk risk alanının kapsanabildiğini belirten Doğan, doğru konumlandırmayla 100 ekip binası kullanılarak bu oranın yüzde 60-70 seviyelerine çıkarılabildiğini söyledi.
ARAÇLARIN KONUMLANDIRILMASINDA YÜZDE 60'A YAKIN KAZANIM
Projede görev alan Emine Gölgeci ise sistemin iki farklı modülden oluştuğunu belirtti. Stratejik modülün ekip binalarının nerede konumlandırılması gerektiğini belirlediğini söyleyen Gölgeci, Akdeniz Bölgesi'ndeki pilot çalışmada yaklaşık yüzde 30 süre kazanımı elde ettiklerini aktardı.
Gölgeci, yangın riskinin yüksek olduğu günlerde ormanlara gönderilen araçların konumlandırılmasının sistem tarafından optimize edilmesiyle ise yaklaşık yüzde 60 seviyesinde süre kazanımı sağlandığını ifade etti.
PATENT BAŞVURUSU İÇİN ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR
Öğrencilerden Ece Gamze Ergün, ATLAS'ın benzer konumlandırma projelerinden farklı yöntemler içerdiğini belirtti. Risk haritası oluşturulurken meteorolojik, topografik ve insan kaynaklı risklerin birlikte değerlendirildiğini aktaran Ergün, aday noktaların belirlenmesinde ise yol taban ağlarının analiz edildiğini söyledi.
Ergün, projede kullanılan yöntemin patentinin alınması için çalışmaların sürdüğünü belirterek, ilk hedeflerinin sistemi Orman Genel Müdürlüğü tarafından uygulanabilir hale getirmek olduğunu ifade etti.
“UZMAN TECRÜBESİNİ MATEMATİKSEL YÖNTEMLERLE BİRLEŞTİRDİK”
Projenin akademik danışmanı TOBB ETÜ Endüstri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ayşegül Altın Kayhan, son yıllarda artan orman yangınlarının hızlı müdahale sistemlerine duyulan ihtiyacı artırdığını söyledi.
Kayhan, yangına hızlı müdahalenin yangının daha kolay kontrol altına alınmasını ve olası zararların azaltılmasını sağladığını belirterek, Orman Genel Müdürlüğü yetkilileriyle yapılan çalışmalar kapsamında saha tecrübeleri ile analitik yöntemleri bir araya getirdiklerini ve uygulamaya hazır bir çözüm geliştirdiklerini ifade etti.
