ABD'deki California Teknoloji Enstitüsü'nden bilim insanları, glioblastomun beyin dokusundaki gelişimini canlı ve eş zamanlı izlemeyi sağlayan yeni bir ultrason teknolojisi geliştirdi.

Araştırmacılar, uyanık deney hayvanlarında tümörün büyümesini, beyin aktivitesini ve kan damarlarında meydana gelen yeniden yapılanmayı aynı görüntüleme sürecinde inceleyen üç modlu bir ultrason platformunu test etti.

Biyomühendislik yöntemleriyle işaretlenen insan glioblastom hücreleri farelerin beynine yerleştirildi. Yeni sistem sayesinde kanser hücrelerinin çevresindeki beyin dokusuyla kurduğu etkileşim, yerleştirildikleri andan itibaren 11 gün boyunca adım adım takip edildi.

Tümör sağlıklı beyin dokusunu yerinden itti

Elde edilen görüntüler, hızla büyüyen glioblastomun yalnızca bulunduğu bölgede genişlemediğini gösterdi. Tümörün, hayati işlevlere sahip sağlıklı beyin merkezlerini fiziksel olarak yerinden ittiği gözlendi.

Araştırmanın ortaya çıkardığı değişim bununla sınırlı kalmadı.

Bilim insanları, glioblastomun çevresindeki kan damarı ağını da kendi ihtiyaçları doğrultusunda yeniden şekillendirdiğini belirledi. Tümör çevresindeki damarların daraldığı ve bu bölgelerdeki kan akışının belirgin biçimde yavaşladığı saptandı.

Kanserli dokunun çevresinde oluşan mikro dolaşımın, sağlıklı beyin dokusundaki kan akış ritminden bağımsız hareket ettiği de kaydedildi. Böylece tümörün çevresindeki damar sistemi üzerinde oluşturduğu değişiklikler canlı olarak takip edilebildi.

Glioblastomun damar ağı da takip edilebilecek

Beş yıllık sağ kalma oranı yüzde 5 ile 7 arasında seyreden glioblastom, sağlıklı beyin hücreleriyle doğrudan kaynaşması nedeniyle tedavisi en zor kanser türleri arasında gösteriliyor.

Araştırma ekibinin lideri kimya mühendisi Mikhail Shapiro, geliştirilen yöntemin tümörün canlı beyindeki mekânsal yayılımının hücresel düzeyde incelenmesine imkân verdiğini belirtti.

Yeni görüntüleme teknolojisiyle kanserli dokunun büyümesinin yanı sıra beyin aktivitesi ve damar sistemindeki değişikliklerin de eş zamanlı izlenmesi hedefleniyor. Uzmanlar, kanserin çevresindeki dokularla etkileşiminin gerçek zamanlı takip edilmesinin, uygulanan ilaç ve tedavilerin hem tümör hem de damar ağı üzerindeki etkisinin ölçülmesinde kullanılabileceğini bildirdi.