2026 Nobel Ödülleri’nin ilk sahipleri belli oldu. Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel kazandı.

Nobel Komitesi, üç bilim insanının “ışıkla kontrol edilen iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri” nedeniyle ödüle layık görüldüğünü açıkladı.

Komitenin açıklamasında Peter Hegemann ve Georg Nagel’in benzersiz özelliklere sahip kanalrodopsin proteinini keşfettiği, Karl Deisseroth’un ise bu keşfin sinir hücrelerinde kullanılmasına yönelik çalışmalar yürüttüğü aktarıldı.

Nobel Komitesi açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“Hegemann ve Nagel benzersiz özelliklere sahip bir protein olan kanalrodopsini keşfetti. Proteini hangi hücreye yerleştirirlerse yerleştirsinler, bu hücrelerin ışığa duyarlı hale geldiğini tespit ettiler. Deisseroth, kanalrodopsin genini farelerin sinir hücrelerine aktardı. Hücreleri mavi ışıkla aydınlatarak bir sinir sinyalini tetiklemeyi başardı. Daha sonra, sinir hücreleri için ışıkla kontrol edilen bu anahtarı canlı farelerin beyinlerinde çalışır hale getirdi. Sinir sinyallerini ışıkla kontrol etmeye yönelik bu yöntem artık optogenetik olarak adlandırılıyor ve hızla dünya çapında etki kazandı.”

54 yaşındaki Karl Deisseroth çalışmalarını ABD’deki Stanford Üniversitesi’nde sürdürüyor. 71 yaşındaki Peter Hegemann Almanya’nın başkenti Berlin’de bulunan Humboldt Üniversitesi’nde, 73 yaşındaki Georg Nagel ise Würzburg Üniversitesi’nde görev yapıyor.

Nobel haftası devam edecek

2026 Nobel Ödülleri’nin diğer kategorilerindeki kazananlar da hafta boyunca açıklanacak. Fizik Ödülü salı, Kimya Ödülü çarşamba, Edebiyat Ödülü ise perşembe günü sahibini bulacak.

Nobel Barış Ödülü’nün kazananı cuma günü duyurulacak. Ekonomi Bilimleri dalındaki Nobel Anma Ödülü ise 12 Ekim’de açıklanacak.

Bu yıl Nobel Ödülü’nün para karşılığı, ödülün tek bir kişiye, gruba veya kuruluşa verilmesinden bağımsız olarak 12 milyon İsveç kronu olarak belirlendi. Bu tutar yaklaşık 1,09 milyon euroya karşılık geliyor.

Ödüller, Nobel Ödülleri’nin kurucusu Alfred Nobel’in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık’ta düzenlenecek törenle sahiplerine takdim edilecek. İsveçli sanayici ve dinamitin mucidi Nobel, 1896 yılında hayatını kaybetmişti.