Avrupa Uzay Ajansının (ESA) Jupiter Icy Moons Explorer (Juice) görevi, Jüpiter’e uzanan yaklaşık sekiz yıllık yolculuğunda kritik aşamalardan birini daha geride bıraktı.

28 Eylül 2026’da Dünya’nın yakınından geçen uzay aracı, gezegenimizin yer çekimini kullanarak hem hızını hem de uçuş yönünü değiştirdi. ESA’nın açıkladığı verilere göre manevra, Juice’ın önceki rotasına kıyasla yaklaşık 20 derecelik yön değişikliği sağladı. Uzay aracının hızı ise saniyede 3,5 kilometre arttı.

Manevranın en kritik anında Juice, Hint Okyanusu’nun yaklaşık 8 bin 640 kilometre üzerinden geçti. En yakın geçiş 28 Eylül’de Orta Avrupa Yaz Saati ile 13.45’te gerçekleşti.

Dünya’nın çekim gücü yakıt tasarrufu sağladı

Uzay araçlarını doğrudan dış Güneş Sistemi’ne göndermek ciddi miktarda yakıt gerektiriyor. Juice’ın rotasında bu sorunun önüne geçmek için gezegenlerin çekim kuvvetinden yararlanan yer çekimi destek manevraları kullanılıyor.

Bu yöntemle uzay aracı, büyük miktarda yakıt harcamadan hızını ve yönünü değiştirebiliyor. ESA, Dünya, Ay ve Venüs’ün çekim gücünden yararlanan rotanın Juice’ın Jüpiter’e ulaştığında bilimsel çalışmalar için yeterli yakıt rezervine sahip olmasına katkı sağlayacağını belirtiyor.

Operasyon oldukça hassastı.

ESA ekipleri, Dünya geçişinden önce Juice’ın doğru açı ve hızla yaklaşabilmesi için altı ayrı rota düzeltme fırsatı planladı. Ancak uzay aracının konumlandırılması için bunlardan yalnızca birinde küçük bir düzeltmeye ihtiyaç duyuldu.

Juice Uzay Aracı Operasyon Müdürü Angela Dietz, manevrada çok az yakıt kullanıldığını belirterek bunun Jüpiter’in buzlu uydularının incelenmesi sırasında daha fazla yakıt kullanılabilmesine imkân sağlayacağını söyledi.

Dünya’yı uzaydan görüntüledi

Juice, kritik geçiş sırasında yalnızca rotasını değiştirmedi. Uzay aracındaki bilimsel cihazlar da Dünya ve çevresinde test edildi.

Araç, Hint Okyanusu üzerinden geçerken üzerindeki izleme kameralarıyla Dünya’nın görüntülerini kaydetti. ESA’nın yayımladığı görüntülerde Afrika kıtası, Madagaskar ve uzakta küçük bir nokta hâlinde Ay görüldü.

Juice aynı zamanda birkaç gün boyunca Dünya’nın manyetik alanının Güneş’in aksi yönüne uzanan bölümünden geçti. Bu süreç, aracın manyetik alanları ve yüklü parçacıkları ölçmesine olanak sağladı. Elde edilen verilerin Avrupa-Çin ortaklığındaki Smile görevinin gözlemleriyle birlikte değerlendirilmesi planlanıyor.

Dünya geçişi, Juice’ın 10 bilimsel cihazının Jüpiter’e ulaşmadan önce kalibre edilmesi için de önemli bir fırsat sundu. ESA, bazı cihazlardan elde edilen görüntü ve spektrumların bilim ekiplerinin değerlendirmesinin ardından yayımlanacağını açıkladı.

Sıradaki durak yine Dünya

Juice’ın Jüpiter yolculuğundaki yer çekimi manevraları henüz tamamlanmadı. Uzay aracı Ocak 2029’da bir kez daha Dünya’nın yakınından geçecek.

Bu son Dünya geçişi, aracı Jüpiter’e ulaşacağı nihai rotaya yerleştirecek. ESA’nın mevcut görev planına göre Juice, Temmuz 2031’de Jüpiter sistemine ulaşacak.

Hedef Jüpiter’in buzlu uyduları

14 Nisan 2023’te Fransız Guyanası’ndaki Avrupa Uzay Limanı’ndan Ariane 5 roketiyle fırlatılan Juice, ESA’nın dış Güneş Sistemi’ne yönelik en kapsamlı görevlerinden biri olarak yürütülüyor.

Görevin merkezinde Jüpiter’in üç büyük ve okyanus barındırdığı düşünülen uydusu Ganymede, Callisto ve Europa bulunuyor. Juice, Jüpiter sisteminde bu uyduların toplam 35 yakın geçişini gerçekleştirecek ve daha sonra Ganymede’in yörüngesine girecek.

Uzay aracındaki 10 bilimsel cihaz; uyduların yapısını, çevresini ve Jüpiter’in güçlü manyetik, radyasyon ve plazma ortamıyla etkileşimlerini inceleyecek. Araştırmanın temel hedeflerinden biri, bu buzlu dünyaların geçmişte veya günümüzde yaşamı destekleyebilecek koşullara sahip olup olmadığını anlamak olacak.